Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Unibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia
Socity

«Մեկը խոսում է քեզ վերացնելու, կլանելու մասին, իսկ Հայաստանը՝ «Խաղաղության խաչմերուկի» մասին». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ադրբեջանի նախագահի կամ այլ պաշտոնյաների յուրաքանչյուր հարցազրույց Հայաստանի իշխանությունների հետ շանտաժի լեզվով խոսելու դասական օրինակ է, իշխանություն, որն այս պայմաններում շարունակում է «խաղաղության» ու «կայունության» մասին ելույթներ ունենալ թե՛ միջազգային, թե՛ տեղական հարթակներում: Քաղաքագետ Ստեփան Հասան-Ջալալյանը, անդրադառնալով Ալիևի վերջին հարցազրույցին, մի քանի կարևոր շեշտադրումներ է անում:

«Օկուպանտ և ցեղասպան Ադրբեջանի սուլթան Իլհամն ասում է. «Մեր հողերը մաս-մաս տրվել են Հայաստանին: Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության տարածքի մակերեսը կազմել է գրեթե 100 հազար քառակուսի կիլոմետր»: Սա ակնհայտ սուտ է և կեղծիք, որովհետև Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետությունը միջազգայնորեն ճանաչված չի եղել: Ազգերի լիգայի հինգերորդ կոմիտեն մերժել է՝ նշելով հետևյալը. «Իր հարևան սահմանակից պետությունների հետ Ադրբեջանի ունեցած տարածքային խնդիրները, վեճերը հաշվի առնելով՝ Ադրբեջանի անդամակցությունը Ազգերի լիգային այս պահին համարում ենք ոչ նպատակահարմար»: Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետությունը, որի իրավահաջորդը ներկայիս Ադրբեջանն է, վերացել է աշխարհի քաղաքական քարտեզից՝ այդպես էլ չունենալով հռչակված և միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններ: Բայց այսօր Իլհամը խոսում է Ադրբեջանի 100 հազար քառակուսի կիլոմետր տարածքի մասին: Այստեղից բխեցնում եմ, որ Իլհամը սկսել է Հայաստանի նկատմամբ ներկայացնել 14 հազար քառակուսի կիլոմետրի չափով տարածքային նոր պահանջ, Ադրբեջանի այսօրվա տարածքը 86,6 քառակուսի կիլոմետր է»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է քաղաքագետը:

Անդրադառնում է Ալիևի մյուս դիտարկմանը, մեջբերում է վերջինիս խոսքերը, որ Հայաստանի հետ դելիմիտացիայի և դեմարկացիայի հարցի համատեքստում «Հայաստանն առաջարկել է, որ դրանք իրականացնենք 1970-ական թթ. քարտեզների հիման վրա»: «Ալիևն ասում է. «Եթե անդրադառնանք քաղաքական պատճառներին, ապա պետք է որպես հենակետ ընդունենք կա՛մ Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության ստեղծման, կա՛մ խորհրդայնացման շրջանը»: Իմ գնահատականով, Ադրբեջանի պարագայում իրավական հիմք չկա ընդունելու ո՛չ Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության, ո՛չ Խորհրդային Ադրբեջանի շրջանների քարտեզները: Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետությունը գոյություն է ունեցել 19181920 թթ.-ին, 1920 թ.-ի ապրիլի 28-ին Ադրբեջանում հաստատվել են խորհրդային կարգեր: Առաջին՝ հռչակված սահմաններ չունեցող և միջազգայնորեն չճանաչված Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետությունը վերացել է աշխարհի քաղաքական քարտեզից:

Երկրորդ՝ խորհրդային շրջանի մասին խոսելով՝ պետք է ընդգծել հետևյալը՝ 1991 թ. օգոստոսի 30-ին Ադրբեջանի Հանրապետության Գերագույն խորհուրդը ընդունել է «Ադրբեջանի Հանրապետության պետական անկախության վերականգնման մասին» հռչակագիր, իսկ նույն թվականի հոկտեմբերի 18-ին՝ «Ադրբեջանի Հանրապետության պետական անկախության վերականգնման մասին» սահմանադրական ակտը: Թե՛ հռչակագրով, թե՛ սահմանադրական ակտով ներկայիս Ադրբեջանը հրաժարվել է խորհրդային Ադրբեջանի իրավահաջորդությունից և իրեն հայտարարել է 1918 թ. մայիսի 28-ից մինչև 1920 թ.-ի ապրիլի 28-ը գոյություն ունեցած Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության իրավահաջորդը: Ինչ վերաբերում է Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության գոյության շրջանում գոյություն ունեցած քարտեզների օգտագործմանը, դա ևս հնարավոր չէ, քանզի այն չի ունեցել հռչակված և միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններ»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Այս պարագայում հարց կարող է առաջանալ՝ եթե հնարավոր չէ օգտագործել Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության և Խորհրդային Ադրբեջանի շրջանների քարտեզները՝ Ադրբեջանի վերաբերմամբ սահմանների դելիմիտացիայի և դեմարկացիայի հարցի համատեքստում, ապա ինչպե՞ս կարելի է հարցը լուծել: «Փարիզում խաղաղության վեհաժողովում Հայաստանի սահմանների սահմանագծման վերաբերյալ հանձնաժողովը 1920 թ. փետրվարի 24-ին հրապարակել է զեկույց, որտեղ նշել է. «Ինչ վերաբերում է Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի սահմաններին, հանձնաժողովը գտնում է, որ այժմ գերադասելի է սպասել սահմանների հստակեցման վերաբերյալ համաձայնագրերի արդյունքներին, նկատի է առնվում, որ տվյալ պետությունները պետք է համաձայնագրեր ստորագրեին և հստակեցնեին սահմանները, որոնք երեք հանրապետությունները կարտացոլեն պայմանագրերում: Այն դեպքում, երբ տվյալ հանրապետություններն իրենց սահմանների վերաբերյալ չգան որևէ համաձայնության, հարցը պետք է փոխանցվի Ազգերի լիգայի արբիտրաժին, որը կստեղծի միացյալ հանձնաժողով՝ վերը նշված սահմանները տեղում որոշելու՝ որպես սկզբունք հաշվի առնելով ազգագրական տվյալները»: Այսօր Ազգերի լիգան գոյություն չունի, բայց ՄԱԿ-ը Ազգերի լիգայի իրավահաջորդն է: Հարցի լուծման մի տարբերակ կարող է լինել ՄԱԿ-ին դիմելը՝ առաջարկելով ստեղծել համապատասխան հանձնաժողով, որպեսզի ճշգրտվեն Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանները»,-ընդգծում է Հասան-Ջալալյանը:

Իր հարցազրույցում Ադրբեջանի նախագահն ասում է. «Կարծում ենք, որ «Խաղաղության պայմանագիրը» պետք է ստորագրվի, և որքան շուտ, այնքան լավ: Իսկ սահմանազատման գործընթացը պետք է շարունակվի»: «Շատ լավ հասկանալով, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանագծման և սահմանազատման հարցի կարգավորումը երկար է տևելու, Ադրբեջանը կարևորություն չի տալիս նշված հարցին, փոխարենը օկուպանտ և ցեղասպան Ադրբեջանի սուլթանը կենտրոնացել է «Խաղաղության պայմանագրի» ստորագրման հարցի վրա և ձգտում է Հայաստանի հետ հասնել տվյալ փաստաթղթի ստորագրմանը, որով Հայաստանն առաջին անգամ գրավոր կերպով կընդունի Արցախի պատկանելությունը Ադրբեջանին»,ասում է մեր զրուցակիցը: Ալիևն իր հարցազրույցով փաստացի հօդս է ցնդեցնում Նիկոլ Փաշինյանի «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը: Քաղաքագետն ընդգծում է՝ իր տպավորությամբ, Նիկոլ Փաշինյանն Իլհամի հետ օրիգինալ երևալու առումով մրցման մեջ է:

«Իլհամը շրջանառության մեջ է դրել «Զանգեզուրի միջանցք» արտահայտությունը: Տպավորություն ունեմ, որ Նիկոլն էլ մտածել, մտածել է և «Խաղաղության խաչմերուկ» արտահայտությունն է ստեղծել: Սա ի՞նչ անվանում է, ի՞նչ բովանդակություն ունի ընդհանրապես: Երբ ծանոթացել եմ դրա բովանդակությանը, ընդհանրապես լուրջ գաղափար չեմ համարել և եկել եմ այն եզրակացությանը, որ Նիկոլ Փաշինյանը Իլհամի հետ մրցման մեջ է իբրև թե նոր գաղափար շրջանառության մեջ դնելու առումով: Թուրք-ադրբեջանական տանդեմը նպատակ ունի աշխարհի քաղաքական քարտեզից վերացնել հայ ազգին և հայկական պետականությունը: Թե այդ երևույթին ի՞նչ անվանում կտան, սա հարցի մյուս կողմն է: Հաշվի եմ առնում թե՛ Ադրբեջանի, թե՛ Թուրքիայի սուլթանների հակահայկական, ֆաշիստական հայտարարությունները: Օրինակ՝ Իլհամի վերջին հարցազրույցում ծայրից ծայր հակահայկական, հակահայաստանյան հայտարարություններ էին: Չկար մի տեղ, որ նա պատրաստ լինի ընդառաջ քայլ անելու, ձեռք մեկնելու կամ սեղմելու և այլն:

«Խաղաղության պայմանագիր», «Զանգեզուրի միջանցք», «Հաղորդակցության ուղիների բացում» և այլն. սրանք Ադրբեջանի հակահայկական ծրագրերը քողարկելուն միտված նախաձեռնություններ են: Նրա, իսկ եթե ավելի խորքային վերցնենք՝ Թուրքիայի ղեկավարի նպատակն է այս տարածաշրջանից վերացնել հայ տարրը, հայկական պետականությունը: Սրա վրա հիմնվելով՝ կարող եմ փաստել, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի դիրքորոշումները զգալիորեն տարբերվում են միմյանցից: Մեկը խոսում է քեզ վերացնելու, կլանելու մասին, իսկ Հայաստանը՝ «Խաղաղության խաչմերուկի» և այլնի մասին: Այս տարբերությունները պայմանավորող խնդիրներն այնքան արմատական բնույթ ունեն կողմերի համար, որ քիչ հավանական եմ համարում արծարծված խնդիրների լուծման արդյունքում նրանց դիրքորոշումների մերձեցումը:

Կողմերի դիրքորոշումների արմատական տարբերություններն ինձ լավատեսություն չեն ներշնչում ադրբեջանա-արցախյան հակամարտության, ինչպես նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների շուտափույթ, խաղաղ և արդար կարգավորման առնչությամբ: Հայաստանի տարածքի որոշ հատվածների և Արցախի Հանրապետության դեօկուպացիային հնարավոր է հասնել միայն զենքի ուժով: Պատմությունն անառարկելի փաստերով բազմիցս ապացուցել է , որ Ադրբեջանի համար գրոշի արժեք չունի իր կողմից ստորագրված որևէ փաստաթուղթ: Նա հասկանում է միայն ուժի լեզուն»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում