Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Ucom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyanIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift
Socity

Խաղաղության օրակարգի տարաբևեռ պատկերացումները. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների օրակարգում խաղաղության պայմանագրի կնքման հարցն առաջնային է դարձել։ Եվ նույնիսկ իրավիճակներ են եղել, որ թվացել է, թե ահա շատ շուտով խաղաղության պայմանագիրը կնքվելու է։ Օրինակ՝ 2022 թվականին թե՛ միջնորդ երկրների ներկայացուցիչների և թե՛ հայկական ու ադրբեջանական պաշտոնյաների կողմից խոսվում էր այն մասին, թե հնարավոր է՝ մինչև տարվա վերջ խաղաղության պայմանագիրը կնքվի։ Նույնպիսի իրավիճակ էր նաև անցյալ տարի, երբ սկզբից խոսվում էր, թե հնարավոր է՝ ամռանը կնքվի պայմանագիրը, իսկ որոշ ժամանակ անց արդեն ադրբեջանական կողմը հայտարարում էր, թե դա հավանական է մինչև տարեվերջ։

Փաստացի կողմերն արդեն երկու տարուց ավելի բանակցում են, առցանց տարբերակով միմյանց են փոխանցում պայմանագրի շուրջ իրենց առաջարկները, բայց դրա վերջնական ամփոփումն այդպես էլ չի ուրվագծվում։ Եթե գերիների վերադարձից հետո գոնե մի չնչին տպավորություն էր ստեղծվում, թե Ադրբեջանը փորձում է որոշակի կառուցողական մոտեցում որդեգրել, ապա այդ երկրից հնչող հրապարակային հայտարարություններն ամբողջապես ցրում են այդ տպավորությունը։ Օրերս հերթական ասուլիսում պատասխանելով հարցերին՝ Ալիևը որոշակի շրջանակներ գծեց, ինչն էլ պարզ ցույց է տալիս, թե ինչ տեսք ունեն Ադրբեջանի մոտեցումները։

Ադրբեջանի նախագահը հայտարարեց, թե խաղաղության պայմանագրի համար երաշխավորներ պետք չեն։ Իսկ միջնորդների կամ երաշխավորների բացակայությունը վկայում է այն մասին, որ այդ պայմանագիրը կենսունակ չի լինելու, և Ադրբեջանը հիմքեր է ստեղծում հետագայում պայմանագիրը խախտելու համար, քանի որ դրանում երաշխավորների մեխանիզմ չի գործելու։ Մյուս կողմից էլ՝ այս պարագայում Ադրբեջանը հնարավորություն է ստանում պայմանագրում տարակարծություններ առաջ բերող դրույթներ կամ որոշակի բացեր ամրագրելու համար, որ հետագայում իր օգտին ծառայեցնի։ Պատահական չէ նաև, որ Ադրբեջանի արտգործնախարար Բայրամովը հայտարարում էր, թե Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագիրը 100 տոկոսով ամեն ինչ չի լուծի։ Ալիևն իր ասուլիսում ևս մեկ անգամ պարզ դարձրեց, որ Ադրբեջանը մտադիր է տարածքային պահանջներ ներկայացնել Հայաստանին։

Ադրբեջանի նախագահը մասնավորապես նշեց, թե Ջերմուկն ադրբեջանական քաղաք է, 1918 թվականին «ադրբեջանական հնագույն Իրևանը» փոխանցվել է Հայաստանին, իսկ 1920 թվականի ապրիլին խորհրդային կառավարությունն «Արևմտյան Զանգեզուրի» մի մասը հանձնել է Հայաստանին։ Այսպիսով ադրբեջանական ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը նոր հիմքեր է նախապատրաստում տարածքային պահանջների համար, իսկ դա ելնում է այն կանխավարկածից, որ Ադրբեջանը շահագրգռված է նոր ռազմական ագրեսիայի ձեռնարկմամբ։ Թերևս այս հարցի հետ է նաև կապված այն հանգամանքը, որ Ադրբեջանը հրաժարվում է 1975 թվականի քարտեզների հիման վրա դեմարկացիա իրականացնել և իր զորքերը հայելային կերպով հետ քաշել Հայաստանի տարածքից, որտեղ ներխուժել է 2021 և 2022 թվականներին։ Փաստացի սրանով ադրբեջանական կողմը հրաժարվում է նույնիսկ Փաշինյանի սիրելի Ալմա Աթայի հռչակագրից, ինչն էլ իր հերթին նշանակում է նաև հրաժարում Պրահայում ձեռք բերված պայմանավորվածություններից, քանի որ կողմերը միմյանց տարածքային ամբողջականությունը ճանաչում էին Ալմա Աթայի հռչակագրի հիման վրա։

Մյուս կողմից էլ՝ Ադրբեջանի նախագահի ելույթը ցույց տվեց, որ իրենք մերժել են հայկական կողմի այն առաջարկը, որ կարող են փոխանակվել անկլավներով։ Ավելին՝ Ալիևն ընդգծում է, որ անկլավները պետք է բնակեցվեն ադրբեջանցիներով, իսկ Հայաստանը պետք է ապահովի տրանսպորտային կոմունիկացիաներ դեպի ադրբեջանական գյուղեր։ Ադրբեջանի նախագահը նաև հաստատեց, որ ուժի մեջ է Մեղրիով անցնող արտատարածքային միջանցքի իրենց պահանջը՝ նշելով, որ այդ ճանապարհին Հայաստանի կողմից մաքսային վարչարարություն չպետք է իրականացվի։ Ընդ որում, Ալիևը սպառնում է, որ եթե Երևանը չհամաձայնի այս պահանջին, ապա Ադրբեջանը կշարունակի Հայաստանի շրջափակումը։ Բայց ուշագրավ է, որ այս հարցում, երբ խնդիրը վերաբերում է Հայաստանին պարտադրված պահանջներին, Ալիևը համարում է, թե միջազգային երաշխավորներ անհրաժեշտ են։

Մի շարք վերլուծաբաններ Ալիևի այս հոխորտանքները կապում են շաբաթներ անց Ադրբեջանում կայանալիք նախագահական ընտրությունների հետ, սակայն անկախ դրանից էլ պարզ են Ադրբեջանի ղեկավարի ձգտումները։ Լուրջ խնդիր է այն, որ Ադրբեջանի հավակնությունները այսքանով չեն սահմանափակվի։ Ու լուրջ վերլուծության կարիք ունի այն հարցը, թե ինչու են Ադրբեջանի հավակնությունները ժամանակի ընթացքում ավելի մեծ շրջանակներ ընդգրկում։ Պատասխանը պարզ է՝ քանի դեռ Բաքուն գործ ունի Փաշինյանի իշխանության հետ, փորձում է առավելագույն օգուտ քաղել։ Քանի որ Հայաստանը ղեկավարում են զիջողական տրամադրված ու դրսից եկող պահանջների հետ համակերպվող իշխանությունները, Ադրբեջանը կանգ չի առնելու։

Փաշինյանի համար ոչ թե Ադրբեջանին հակազդելու ու դիմագրավելու հարցն է առաջնային, այլ ադրբեջանական պահանջներն այնպիսի փաթեթավորմամբ ներկայացնելը, որ հասարակության կողմից ընդունելություն գտնի։ Ուստի, եթե հանրությունը չի ցանկանում, որ Ադրբեջանը շերտ առ շերտ կտրի ու տանի մեր պետականությունից, ապա առաջին հերթին պետք է փոխի բանակցողին և այնպիսի իշխանություն ձևավորի, որն ընդունակ կլինի բարձրացնել հանրային դիմադրողականությունը և տարբեր գործոնների համադրմամբ հակազդել հակառակորդի հավակնություններին։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում