Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ
“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'
Politics

Միայն գլուխգովանություն. այս իշխանությունները բացառապես խորացրել են ճգնաժամերը

Իրենց կառավարման ողջ ընթացքում գործող իշխանությունները միշտ փորձել են ցույց տալ, թե իրենք բացառիկ են, իրենց օրոք միայն աննախադեպ դրական ցուցանիշներ են գրանցվում։ Մի խոսքով՝ նրանց համար ամեն օր եկեղեցիներում մոմ պիտի վառեն «հպարտ քաղաքացիները»: Կառավարության նիստերի ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը պարբերաբար «աննախադեպ» ցուցանիշներ է հրապարակում։ Դա կարող է վերաբերել գրանցված աշխատատեղերին, ՀԴՄ-ների քանակին, թանգարան այցելություններին և այլ տվյալների։ Նույնիսկ՝ ժամանակին աշխատատեղ հասնելուն: Կարևորն այստեղ հանրությանը թվախեղդ անելն է՝ առանց ցուցանիշների էության մեջ խորանալու, թե որքանով են դրանք արտացոլում իրականությունը կամ իրավիճակի բարելավումը։ Եվ, ահա, «աննախադեպիզմին» գումարվում է ևս մի կարևոր գլուխգովանություն։

Փաշինյանը կառավարության վերջին նիստին հայտարարել է, թե իր գլխավորած կառավարությունը կարողանում է ճգնաժամերը կառավարել, դրա արդյունքում է, որ Հայաստանը, ի հեճուկս բոլոր բարդությունների, շարունակում է մնալ բարձր տնտեսական աճի տիրույթում, և բոլոր կանխատեսումների համաձայն՝ 2023 թվականին նույնպես ՀՀ-ն կունենա բարձր տնտեսական աճ։ Ինչպես այս հայտարարությանն արձագանքել էր ֆեյսբուքյան օգտատերերից մեկը՝ դե երդվի՛... Երևի Նիկոլ Փաշինյանն առաջնորդվում է ժողովրդական հայտնի խոսքով՝ եթե ինքդ քեզ չգովես, ուրիշները հաստատ չեն գովի։ Բայց եթե ուրիշները գովեին Փաշինյանի գլխավորած կառավարության աշխատանքը, ավելի ճիշտ՝ եթե գովելի գոնե մի փոքր տեղ լիներ, երևի թե կարիք չէր լինի այսպիսի փիառային ու, ամենակարևորը, կեղծ, մանիպուլ յատիվ գլուխգովանության։

Հա, ի դեպ, համապատասխան վրացական ասացվածքն էլ կա, ասում է՝ ամեն աղվես իր պոչն է գովում։ Իրականում Փաշինյանի գլխավորած կառավարությունը լավագույն դեպքում միայն հանգիստ ժամանակների կամ լավ օրերի կառավարություն կարելի է համարել, այն էլ՝ անսահման մեծ վերապահումով, և բոլորովին անհամատեղելի է ճգնաժամերի հետ։ Եվ դա է պատճառը, որ գրեթե բոլոր ճգնաժամերից՝ ֆինանսականից մինչև առողջապահական, դուրս ենք եկել մեծ կորուստներով: Ընդ որում, դեռ չենք խոսում պատերազմի, անվտանգային խնդիրների, Արցախի մասին... Մյուս կողմից էլ՝ առաջին հերթին արհեստավարժություն է անհրաժեշտ ճգնաժամերը կանխելու համար, որպեսզի գործը չհասնի նման իրավիճակին, բայց Փաշինյանի կառավարության դեպքում նման արհեստավարժության մասին խոսք լինել չի կարող։

Օրինակ՝ կորոնավիրուսի համավարակի ժամանակ առաջացած շատ խոր ճգնաժամից ու ցայտնոտային իրավիճակից կարելի էր խուսափել, եթե իշխանությունները պրոֆեսիոնալիզմ դրսևորեին ու հաշվի առնեին աշխարհում տեղի ունեցող իրադարձություններն ու փորձը։ Բայց ճգնաժամի կանխմամբ զբաղվելու փոխարեն իշխանությունները սահմանադրական փոփոխությունների քարոզարշավ էին անում՝ հանդիպումներ կազմակերպելով մեծ թվով մարդկանց հետ։ Իսկ Փաշինյանն էլ հայտարարում էր, թե կորոնավիրուսն ո՞ւմ շունն է, որ մի հատ էլ մեր կյանքում խնդիրներ առաջացնի։ Ավելին՝ նա այնքան անլուրջ էր վերաբերվում համավարակին, որ նշում էր, թե «կորոնավիրուսներին հատ - հատ պինցետով հանելու ենք ու արաղով դեզինֆեկցիա անենք»։ Բայց երբ համավարակի ալիքը ստվարացավ, իշխանություններն արդեն քաղաքացիներին էին մեղադրում, թե հակահամաճարակային կանոնները չեն պահպանում, դրա համար էլ նմանատիպ ծանր վիճակում են։

Ու ընդհանրապես, կառավարության հակահամավարակային միջոցառումներն էլ անկազմակերպ էին ու ոչ հասցեական։ Դրա արդյունքում է, որ, լինելով փոքր բնակչություն ունեցող երկիր, Հայաստանում արձանագրվեց համավարակից մահացության բավական բարձր մակարդակ։ Զուգահեռ համավարակի դեմ միջոցառումների իրականացման համար տրամադրված գումարները շատ դեպքերում մսխվեցին ու վատնվեցին։ Պատահական չէ, որ այս ուղղությամբ չարաշահումների փաստերով տասնյակ քրեական գործեր են հարուցվել։ Ինչ վերաբերում է անվտանգության ոլորտի ճգնաժամին, ապա չենք խուսափի նշել, որ ՀՀ իշխանությունները ոչ թե կառավարել են այդ ճգնաժամը, այլև ճանապարհ են բացել այդ ճգնաժամի համար՝ մեծ ծառայություն մատուցելով հակառակորդին։ Փաշինյանն ամեն անգամ կրկնում է, թե իրենց գլխավոր խնդիրը Հայաստանի ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության ապահովումն է, բայց անհրաժեշտ ոչինչ չէին ապահովել, ինչի արդյունքում էլ հակառակորդի զինված ուժերը հանգիստ քայլելով ներխուժեցին ՀՀ ինքնիշխան տարածք։

Պատերազմից հետո իշխանությունները խոսում են պրոֆեսիոնալ բանակի ստեղծման մասին, սակայն ամենախոշոր նախաձեռնությունը, որ նրանց հաջողվել է իրականացնել, եռամսյա հավաքների կազմակերպումն է։ Ինչպե՞ս կարելի է խոսել անվտանգային ճգնաժամի կառավարման մասին, երբ, հենց Նիկոլ Փաշինյանի խոսքերով, Հայաստանը զենք է պատվիրում, նույնիսկ վճարում է դրա համար, բայց սպառազինություններն այդպես էլ Հայաստան չեն հասնում։ Հայաստանի անվտանգային համակարգն ամբողջովին փլուզել են գործող իշխանությունները, բայց Փաշինյանը հայտարարում է, թե անվտանգության ճգնաժամը 2020 թվականին չի ստեղծվել, այն եկել է մեր անկախության հետ միասին։ Այնինչ, փաստը մնում է փաստ, որ նախկինում երբեք հակառակորդն իրեն այդքան լկտի չի պահել, ինչպես եղել է Փաշինյանի կառավարման օրոք, ու չի ներխուժել ՀՀ տարածք, Արցախին էլ չի կարողացել պարտադրել էթնիկ զտումները։

Ինչ վերաբերում է Հայաստանի տնտեսական իրադրությանը, ապա Փաշինյանի նշած «աննախադեպությունը» (ինչն իրականում այդպես չէ) կախված է բացառապես արտաքին գործոններից։ Եթե արտաքին աշխարհում իրադարձությունները Հայաստանի տնտեսության համար դրական ազդակներ ուղարկեն, ապա տնտեսական աճ կունենանք, իսկ եթե բացասական ազդակներ ուղարկեն, ՀՀ տնտեսությունն անկում կապրի։ Բազմաթիվ մասնագետներ փաստում են, որ հիմա էլ ՀՀ տնտեսության մեջ գրանցվող աճի ցուցանիշները հիմնականում պայմանավորված են տարբեր աշխարհաքաղաքական զարգացումների ազդեցությամբ։ Իսկ ՀՀ իշխանություններն ընդամենը դիտորդի դերում են։ Եթե հակառակը լիներ, ապա իշխանություններին կհաջողվեր կապիտալիզացնել անցյալ տարվա տնտեսական աճը՝ ՀՀ տնտեսական ներուժը մեծացնելու, արտադրական հնարավորություններ ստեղծելու ու արտահանումը խթանելու ուղղությամբ։

Բայց նրանք մատը մատին չեն տվել, ու դրա արդյունքում է, որ ինչ արագությամբ դրսից կապիտալ է մուտք գործում Հայաստան, այնպիսի արագությամբ էլ այդ կապիտալը կարող է արտահոսել։ Վերջին շրջանում դրամի կտրուկ ու անհասկանալի արժեզրկումը հենց դրա մասին է վկայում։ Այնպես որ, եթե ՀՀ իշխանությունները շատ են ցանկանում պարծենալ, ապա կարող են միայն մեկ հարցում պարծենալ, թե ինչպես կարելի է արդյունքում խորացնել ճգնաժամերը, ավիրել անվտանգային ողջ համակարգը, քանդել այն ամենը, ինչին ձեռք են տվել, պարտվել պատերազմում, լինել հազարավոր զոհերի, տարածքային կորուստների պատճառ, շարունակել զիջել թշնամուն և, միևնույն ժամանակ, շարունակել պաշտոնավարել։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ