Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyanIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients
Economy

Տնտեսության ուղիղ կախվածությունը խոշորներից

Անցնող տարվա ընթացքում Հայաստանի տնտեսության հատվածում տեղի ունեցած իրադարձությունները տարբեր մեկնաբանությունների տեղիք են տալիս։ Կարծիքներից մեկն այն է, թե Հայաստանի տնտեսության մի շարք ոլորտներ շեշտակի ու «աննախադեպ զարգացում» են ապրել։

Այսպիսի տեսակետները բնականաբար տարածվում են իշխանամերձ շրջանակների կողմից։ Մյուս կողմից էլ մասնագետները բազմաթիվ մտահոգություններ են հայտնում տնտեսության խոցելիության ու բևեռացման մասին, ինչի հետևանքով տնտեսական աճը տարբեր գործոնների ազդեցության տակ կարող է փոխակերպվել անկման։

Եվ այս տեսանկյունից շատ կարևոր ցուցիչ է 2022 թվականին պետբյուջե կատարված հարկային մուտքների համամասնության դիտարկումը՝ չնայած այն հանգամանքին, որ շատ է թմբկահարվում այն փաստը, թե 2022 թվականի հունվար-սեպտեմբերին, նախորդ տարվա նույն ամիսների համեմատ, խոշոր հարկատուների վճարած հարկերի ծավալն աճել է:

Դեռ ամբողջ տարվա ցուցանիշներն ամփոփված չեն, սակայն ուշագրավ է, որ 2022 թվականի առաջին ինն ամիսներին 100 խոշոր հարկատուներն ապահովվել են բյուջե վճարվող հարկերի գրեթե կեսը, որի արդյունքում բյուջե է մուտքագրվել մոտ 2 մլրդ դրամի հարկ (1մլրդ 992 մլն դրամ):

Իսկ խոշորներին հաջորդող մյուս հարկատուների վճարած հարկերը 2 մլրդ դրամից ցածր են: Սա վկայում է այն մասին, որ պետբյուջեն ուղիղ կախվածություն ունի կոնկրետ մի քանի խոշոր հարկատուներից, այսինքն՝ եթե տարբեր գործոններով պայմանավորված խոշոր հարկատուները տնտեսական դժվարությունններ ունենան, ապա դրա հետևանքները էական ազդեցություն կունենան բյուջե մուտքագրվող հարկերի վրա։

Եվ ըստ էության մի քանի խոշոր հարկատուների շրջանում առկա տրամադրություններից կարող է որոշվել մեր տնտեսության ապագան։ Այս առումով ուշագրավ է, որ խոշոր հարկատուների շարքում առաջատար դիրք է զբաղեցնում  Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը, որը վճարել է 1000 խոշոր հարկատուների միասին վճարած հարկերի մոտ 8 տոկոսը՝ 129,2 միլիարդ դրամը։

Այս իրողությունը փաստում է այն մասին, որ տնտեսության մեջ շատ մեծ խաղադրույք է կատարվում հանքարդյունաբերության վրա։ Իսկ պղնձի գների տատանման և հատկապես նվազման պարագայում, վնասները փոխհատուցելու համար ավելի շատ հումք է արդյունահանվում։

Խոշոր հարկատուների կազմում կան նաև ընկերություններ, որոնք բնական մենաշնորհ ունեն տնտեսության մեջ։ Վճարված հարկերի ծավալով երկրորդ տեղում «Գազպրոմ Արմենիան» է, որը այս տարվա երրորդ եռամսյակում վճարել է 41 մլրդ 802,3 մլն դրամ հարկ, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ավել է մոտ 9 տոկոսով:

Այս հանգամանքը բյուջե մուտքագրվող գումարները կախվածության մեջ են դրվում գազի սպառման ծավալներից։ Միաժամանակ, իշխանությունները խոստացել էին դրամի նկատմամբ դոլարի փոխարժեքի նվազեցման համատեքստում դիտարկել սպառողների համար գազի գնի նվազման հնրավորությունը, բայց այդպես էլ որևէ քայլ չձեռնարկեցին այս ուղղությամբ։

Երրորդը «Գրանդ Տոբակո» ընկերությունն է՝ 32 մլրդ 472 մլն դրամով։ Այս ընկերությունն իր վճարած հարկերը նախորդ տարվա ինն ամսվա համեմատ ավելացրել է մոտ 31 տոկոսով: Ճիշտ է՝ ընկերության արտադրանքի զգալի հատվածն արտահանվում է, սակայն այն իրողությունը, որ ծխախոտային արտադրության մեծ մասնաբաժինը տնտեսության էական հատվածում արդեն իսկ խոսուն է։

Մյուս կողմից էլ տարիներ շարունակ վճարվող հարկային համամասնության մեջ խոշոր տնտեսավարողների չափից ավելի մեծ մասնաբաժինը հաստատում է այն իրողությունը, որ Հայաստանում փոքր ու միջին բիզնեսն այդպես էլ չի զարգանում։ Այնինչ, մեր տնտեսությունը կարող էր միանգամից հենվել տարբեր ոլորտներում գործունեություն ծավալող բազմաթիվ հարկատուների վրա՝ այդ թվում նաև  տեխնոլոգիական գերժամանակակից արտադրանք թողարկող։

Հեղինակ՝ Արթուր Կարապետյան