Հայաստանից արտագաղթածների սեփական հողերը հարկադիր կվաճառվեն. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Չնայած ԱԺ 6–րդ գումարման խորհրդարանի մեկնարկի ելույթում Սերժ Սարգսյանը, անդրադառնալով արտագաղթի խնդրին, հայտարարեց, որ «առաջիկա տասնամյակների համար մեր գերխնդիրը պետք է լինի... արտագաղթածների վերադարձի նախապայմանների ստեղծումը», կառավարությունը որոշել է հեշտացնել Հայաստանից արտագաղթածներից սեփական հողերը վերցնելու գործընթացը: Խոսքն այն անձանց մասին է, ովքեր հրաժարվել են ՀՀ քաղաքացիությունից:

Այսպես՝ ՀՀ քաղաքացիությունից հրաժարված հայերը կզրկվեն իրենց սեփական գյուղատնտեսական հողերից, եթե դրանք չվաճառեն 1 տարվա ընթացքում: Հակառակ դեպքում հողերի հարկադիր աճուրդի հարցով, օրինագծի ընդունման դեպքում, կզբաղվեն համայնքապետերը:

Այլ հարց է, այս փոփոխությունը ինչպե՞ս է հասնելու, ասենք, Ռուսաստանի Չուկոտկայի գյուղերից մեկն արտագաղթած հայ ընտանիքին և ինչպե՞ս են նրանք տեղեկանալու, որ կորցնում են իրենց սեփականությունը: Իսկ եթե հաշվի առնենք, թե քանի հայ է վերջին տարիներին հատկապես մարզերից հեռացել Հայաստանից ու հրաժարվել ՀՀ քաղաքացիությունից, ապա կարելի է պատկերացնել, թե հողային ինչ քանակի աճուրդներ կարող են լինել առաջիկայում:

Ներկայացնում ենք «Փաստի» զրույցը արդարադատության նախարարության իրավական ապահովման վարչության պետ Անահիտ Անտոնյանի հետ:

– Տիկին Անտոնյան, Ձեր նախարարության առաջարկած փոփոխությունը, փաստորեն գալիս է հեշտացնելո՞ւ Հայաստանից արտագաղթացներից հողեր վերցնելու գործընթացը:

– Չէ, չի գալիս հեշտացնելու, ընթացակարգ է սահմանում ընդամենը, որի պայմաններում գյուղատնտեսական հողերի սեփականատերերին, որոնք ՀՀ քաղաքացի չեն, հնարավորություն է տրվում 1 տարվա ընթացքում այդ հողերն օտարել ցանկացած ձևով՝ պարտադիր չի՝ վաճառքով: Եթե ոչ, ապա համայնքի ղեկավարին լիազորություն է տրվում դիմել դատարան հողը՝ հարկադիր կարգով օտարելու համար: Դա պրակտիկայում առաջացած խնդիր է և որոշվել է, որ դրա լուծումը պետք է տրվի:

– Իսկ աշխարհի տարբեր ծայրեր գնացած հայերը ինչպե՞ս պետք է տեղեկանան այս փոփոխության մասին, որ չզրկվեն իրենց հողերից: Մարդու իրավունքը էստեղ չի՞ խախտվի, եթե չտեղեկանան:

– Սա ընդամենը նախագիծ է, որը կարող է փոփոխության ենթարկվել, բայց բոլոր անձանց համար օրենքները հրապարակվում են և ոչ մեկի մոտ օրենքի չիմացությունը պատասխանատվությունից չի ազատում: Հո ամեն քաղաքացու չենք ծանուցում, որ քո մասին էսինչ օրենքն ընդունվել է: Մարդն ուղղակի տեղեկանում է, որովհետև էդ օրենքը հրապարակվել է:

– Իսկ պարտադիր չէ՞, որ Հայաստանից հեռացածները օրենքով տեղեկանան մինչ աճուրդը:

– Չէ, օրենքն ինքը նորմատիվ ակտ է: Տեղեկացվում են անձինք այնքանով, որքանով նորմատիվ ակտը հրապարակվում է: Մամուլի հրապարակումները, կարծում եմ, բավարար են, որ մարդիկ տեղեկանան: Հատկապես, որ էստեղ հաստատ բարեկամներ կունենան, որոնք իրենց տեղյակ կպահեն:

– Իսկ եթե Հայաստանում բարեկամ չունե՞ն:

– Դե դա արդեն ռիսկային է: Ուրմեն հողը կօտարվի, իրենք փոխհատուցում կստանան: Երբ որ համայնքն օտարի աճուրդով այդ հողերը, գումարը տրվելու է սեփականատիրոջը: Հողը փոխհատուցմամբ է օտարվելու շուկայական գնով: Անձին անպայման գումար տալու են:

– Եթե հիշում եք՝ նախագահ Սերժ Սարգսյանը խորհրդարանի իր ելույթում ասաց, որ առաջիկա տարիներին պետք է անպայման պայմաններ ստեղծվեն, որ արտագաղթացները վերադառնան: Կարծում եք այս փոփոխությունը հակառակ չէ՞ այդ հայտարարությանը:

– Չէ, չեմ կարծում: Հակառակ ուղղությամբ նայեք. պետությունը ՀՀ քաղաքացիներին և հատուկ կացության կարգավիճակ ունեցողներին հնարավորություն է տալիս, որ ձեռք բերեն սեփականության իրավունքով գույք և ազատորեն տիրապետեն: Պետությունն ամեն ինչ անում է իր քաղաքացու համար, ուստի բոլոր պայմանները ստեղծված են, որ այդ անձինք քաղաքացիությունից չհրաժարվեն կամ հատուկ կացության կարգավիճակը չկորցնեն: Բոլորովին միտում չկա: Սահմանադրությամբ նախատեսված է՝ ովքեր կարող են սեփականատեր լինել:

– Սակայն փաստորեն արտագաղթածներն այսպիսով ամբողջությամբ կկտրվեն Հայաստանից, եթե հողն էլ կորցնեն:

– Չեմ կարծում: Հողերը կամ իրենք կարող են օտարել, կամ փոխհատուցում կտրվի: Ավելի լավ է չէ՞, որ այդ հողերը խնամվեն, քան լինեն էնպիսի հողեր, որոնք տարիներով չմշակվեն:

  Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում