Էդգար Բադալյան. «Գոնե ամիսը մեկ անգամ ամեն մի դպրոցահասակ երեխա պետք է այցելի որևէ թատրոն»

Past.am-ի հյուրն է «Մհեր Մկրտչյան» արտիստական թատրոնի տնօրեն Էդգար Բադալյանը.

– Պարոն Բադալյան, վերջին տարիներին բավականին մտահոգություններ են հնչել հանդիսատեսի հաճախելիության նվազման մասին: Իսկ հանդիսատեսն իր պահանջներով ու տեսակով փոխվե՞լ է:

– Չեմ կարող ասել փոխվել է, թե ոչ, բայց հաճախելիությունը այս տարի նվազել է, դա էլ երևի կապված է մարդկանց սոցիալական և ֆինանսական վիճակի հետ: Բայց հակառակ պրոցեսն է տեղի ունենում՝ մանկական ներկայացումները մեզ մոտ միշտ լեփ–լեցուն են, և երևի կա լավ տենդենց դրանում՝ մեր հանդիսատեսի մեջ փոքրուց պիտի սերմանել սերը դեպի թատրոն:

– Այսօրվա տեխնիկական հնարավորությունները՝ օնլայն ֆիլմեր դիտել, տանն ունենալ 80 կամ ավելի հեռուստաալիքներ, թատրոնից խլո՞ւմ են հանդիսատեսին:

– Ինչ–որ չափով խլում են: Երբ հանդիսատեսը հեռուստատեսությամբ տեսնում է մեր բոլոր դերասաններին, մի մասը ցանկություն է ունենում գալ թատրոնում ևս տեսնել, մի մասն էլ ասում է՝ «դե տեսանք էլի»:

 Ո՞ր խնդիրներն են բնորոշ հայաստանյան բոլոր թատրոններին:

– Հանդիսատեսի խնդիրն է, եթե կա հանդիսատես՝ նշանակում է թատրոնն ունի ստիմուլ. ինչքան շատ ծափեր, նաև այդքան շատ եկամուտ և առաջընթաց:

– Մշակույթի նախարարի փոփոխությունը թատրոնին ի՞նչ կտա: Եվ ընդհանրապես, թատրոնի զարգացման համար ի՞նչ նշանակություն ունի, թե ով է ղեկավարում մշակույթի ոլորտը:

– Արմեն Ամիրյանին շատ լավ եմ ճանաչում, նա բավականին «եփված» է, գիտի ինչ է թատրոնը, կինոն ու հեռուստատեսությունը: Անձը կարևոր չէ, կարևոր է ծրագիրը: Ինչպես կինոյի, այնպես էլ թատրոնի համար պիտի օրենք լինի: Ազգային ժողովում պիտի օրենք ընդունվի թատրոնի և կինոյի վերաբերյալ: Հասկանո՞ւմ եք, պիտի հսկողություն լինի, թե ինչ է ցուցադրվում թատրոնների բեմերում:

– Դա արդեն գրախոսություն չի՞ լինի:

– Ոչ, չի լինի գրախոսություն, դա կօգնի ճաշակի ձևավորմանը: Այն ժամանակ մեր մեծերը՝ Փափազյանը, Աճեմյանը, Մհեր Մկրտչյանը, Խորեն Աբրահամյանը, երբեք չեն խնդրել, որ ինչ–որ մարզ գնան ներկայացում ցույց տալու համար, իրենց հրավիրել են: Իսկ հիմա թատրոնները գնում են մարզեր և խնդրում, որ ներկայացումներ տանեն: Երբ ես սովորում էի դպրոցում, մենք շատ էինք ներկայացումների գնում, և դա ոչ մեր ցանկությամբ, այլ մեզ պարտադրում էին գնալ նայել, որից հետո մենք դպրոցում դասի ժամանակ քննարկում էինք այդ ներկայացումները: Իսկ հիմա այդ երույթը չկա, այլևս չի թույլատրվում, հիմա դա կոչվում է դրամահավաք: Ես նախարարի հետ առաջիկա հանդիպման ժամանակ կբարձրաձայնեմ նաև այդ հարցը: Գոնե ամիսը մեկ անգամ ամեն մի դպրոցահասակ երեխա պետք է այցելի որևէ թատրոն:

– Մհեր Մկրտչյան արտիստական թատրոնում հաճախակի են բեմադրվում արտասահմանյան մեր ժամանակների հեղինակների ստեղծագործությունները: Ինչո՞վ է պայմանավորված նման քաղաքականության որդեգրումը: Հանդիսատե՞սն ունի նման պահանջարկ, թե այս դեպքում թատրոնն է օրակարգ և խաղացանկ ձևավորում:

– Այո, մի ժամանակ մենք վերցնում էինք արտասահմանյան հեղինակների գործերը, մի քիչ ադապտացնում, հայկականացնում, իսկ հիմա արդեն ունենք հայ հեղինակների գործեր: Մեր գեղարվեստական ղեկավար Մհեր Մկրտչյանը և՛ ֆիլմի սցենարներ է գրում, և՛ պիեսներ, իր կողմից գրված արդեն երրորդ ստեղծագործությունն է փորձերի ընթացքում: Արսեն Գրիգորյանը հեքիաթներ ունի բեմադրած, բեմադրիչներից Գառնիկ Սեյրանյանն էլ է նոր գործեր արել:

– Մհեր Մկրտչյան արտիստական թատրոնում վերջին կես տարում բավականին փոփոխություններ տեղի ունեցան. նոր բեմադրիչներ, նոր ներկայացումներ, նոր դերասաններ: Ի՞նչն է պատճառը:

– Սկսենք նրանից, որ թատրոնը փոխեց իր գեղարվեստական ղեկավարին: Գեղարվեստական ղեկավարի փոփոխությունը իր հետ բերեց նոր շունչ, նոր ոճ: Բեմադրությունների ձևավորման մեջ նոր նկարչուհի ունենք՝ Վիկտորյա Հովհաննիսյանը, ով Շվեյցարիայում է սովորել ու ապրել, ընտանիք ունի այնտեղ, բայց եկել է Հայաստան և իր ստեղծագործական աշխատանքն է անում: Փոխվեց մեր զգեստների նկարչուհին, ով նաև «Կյանք ու կռիվ», «Պապ 005» ֆիլմերի նկարչուհին է: Փոփոխություններից ամենակարևորն այն է, որ այս տարի արդեն իսկ հինգ պրեմիերա ենք ունեցել և մինչև տարեվերջ դեռ երկուսն էլ կունենանք:

– 2017 թ. հանդիսատեսը ի՞նչ ակնկալի Մկրտչյան թատրոնից: Նոր ներկայացումներ կլինե՞ն:

– Անշուշտ կլինեն: Եթե մենք այս տարվա մեջ արեցինք յոթ, ապա համոզված եմ, որ 2017 թ. մինիմում տասը նոր ներկայացում կունենանք՝ և՛ մանկական, և՛ մեծերի: Ստեփանակերտի թատրոնի կողմից համագործակցության առաջարկ ենք ստացել: Համատեղ երկու ներկայացում ենք պատրաստվում անել՝ երկու թատրոնների դերասաններ, երկու թատրոնների ռեժիսորներ ու տնօրեններ կմիավորվեն՝ միասին և՛ մեծերի, և՛ փոքրերի համար ներկայացումներ ստեղծելու համար: Փորձերն էլ այնպես ենք անելու, որ մի մասը լինի Երևանում, մի մասը՝ Արցախում: Եվ ցանկություն կա այդ ներկայացումներով շրջել Հայաստանի Հանրապետությունում ու Արցախում:

ՔՐԻՍՏԻՆԱ ՏԵՐ–ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ