«Թուրքիայի և Ֆրանսիայի միջև հարաբերությունները լարման մի շրջան են անցել՝ անսովոր երկու դաշնակից երկրների համար

Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուօշղլուն մինչ Ֆրանսիա այցելելը երեկ հոդված («Թուրքիան և Ֆրանսիան կմնան բարեկամներ ու դաշնակիցներ» / «Turquie et France resteront amies et alliées») է հրապարակել ֆրանսիական «Լ՛Օպինիոն» (L'Opinion) պարբերականում։

«Թուրքիայի և Ֆրանսիայի միջև հարաբերությունները լարման մի շրջան են անցել՝ անսովոր երկու դաշնակից երկրների համար: Բայց մարտի սկզբին մեր նախագահների միջև շփումը հնարավորություն է տալիս վերահամախմբել մեր կապերը: Փարիզ իմ այցն արտացոլում է այս փոխադարձ ցանկությունը: Հայացքը տարածաշրջանային հարցերին, որոնք մեզ վերջերս հակադրել են, այսօր թույլ է տալիս տեսնել աճող թվով համընկնումներ և ընդհանուր շահեր», - գրել է Թուրքիայի ԱՀ նախարարը:

Խոսելով Սիրիայում հակամարտության մասին՝ Չավուշօղլուն մշել է, որ Թուրքիան և Ֆրանսիան «ըստ էության կիսում են նույն առաջնահերթությունները մեծաթիվ կարևոր թեմաների շուրջ, ինչպիսիք են մարդկայնական օգնության առաքումը կամ քաղաքական գործընթացներում առաջ շարժվելու անհրաժեշտությունը՝ պահպանելով երկրի [Սիրիայի] տարածքային ամբողջականությունը»: 

Որպես տարաձայնություն՝ Թուրքիայի ԱԳ նախարարը նշել է Դաեշ-ի (Իսլամական Պետության) դեմ պայքարում PKK / YPG (քրդական «Քրդական աշխատավորական կուսակցություն» և «Ժողովրդական ինքնապաշտպանական ստորաբաժանումներ» զինված կազմավորման) հետ Թուրքիայի դաշնակիցների համագործակցությունը, և որ այդ տարաձայնությունները հնարավոր է հաղթահարել միայն այն ժամանակ, երբ այդ համագործակցությունը վերջնականապես դադարեցվի: «Ոչ ոք չի կարող անտեսել, որ PKK / YPG-ի իրական նպատակը ոչ թե Դաեշ-ի դեմ պայքարելն է, այլ Սիրիայի մասնատման փորձը և դրա ահաբեկիչների կողմից վերահսկվող գոտի ստեղծելը Եվրոպայի և ՆԱՏՕ-ի սահմանին», - նշել է թուրքական դիվանագիտության ղեկավարը։

Անդրադառնալով Լիբիայի հարցին՝ Մևլութ Չավուշօղլուն գրել է, որ կայունությունն ու քաղաքական միասնությունը, երկրի ամբողջ տարածքում իր իշխանությունն իրացնող ազգային միասնության կառավարությանն աջակցելը և ինստիտուտների վերամիավորումը, կայուն հրադադարը, ահաբեկչության և անկանոն ներգաղթի դեմ պայքարն առաջնահերթություններն են, որոնք Թուրքիան կիսում է Ֆրանսիայի հետ: 

«Մենք բաց ենք երկխոսության առջև` ընդհանուր հետաքրքրություն ներկայացնող առարկաներ գտնելու համար Լիբիայում, որի կայունությունն ազդում է ամբողջ տարածաշրջանի վրա», - ասել է Թուրքիայի ԱԳ նախարարը:

Թուրքիայի և Հունաստանի միջև հարաբերությունների մասով Մևլութ Չավուշօղլուն ասել է, որ արևելյան Միջերկրական ծովում տարաձայնությունները տարբեր գործիքակազմերի միջոցով այժմ հանգիստ երկխոսության առարկա են Աթենքի հետ:

«Թուրքիան երբեք չի ունեցել ընդլայնողական [էքսապանսիոնիստական] հավակնություններ, և Հունաստանի հետ այս երկխոսությունը դրա նոր հաստատումն է: Կիպրոսի հարցի վերաբերյալ Թուրքիան կաջակցի կիպրոսցի թուրքերի և կիպրոսցի հույների ջանքերին, եթե նրանք համաձայնության գան բանակցությունների նպատակների վերաբերյալ: Մենք կարծում ենք, որ հաշվի առնելով նախորդ նախաձեռնությունների ձախողումները, ինքնիշխան հավասարության և միջազգային հավասար կարգավիճակի սկզբունքների վրա հիմնված ջանքերը միակն են, որոնք հնարավորություն ունեն լուծման հասնելու համար», - գրել է Թուրքիայի ծավալապաշտական նկրտումները հաճախակի ցուցադրող բարձաստիճան դիվանագետը:

Թուրքիայի արտգործնախարարը նշել է, որ Հարավային Կովկասում «մենք [Թուրքիան և Ֆրանսիան] միասին կարող ենք աջակցել կայուն խաղաղությանը, որը կօգնի Ադրբեջանի և Հայաստանի բարգավաճմանը»: 

«Քաղաքական վերջնարդյունքների համար պատմության գործիքավորումն ու ձևախեղումը [նկատի ունի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը] երբեք չեն լուծել մի վեճ կամ արդարություն չեն բերել: Եթե ​​հնարավոր լինի կանխել հայ ծայրահեղականների անհիմն պնդումներով թուրք-ֆրանսիական հարաբերությունները պատանդ վերցնելը, ապա Թուրքիան և Ֆրանսիան իրենց համատեղ ջանքերով կարող են ավելի լավ նպաստել Հարավային Կովկասի կայունությանը», - ընդգծել է նա:

Խոսելով Թուրքիայի կողմից ձեռք բերված ռուսական «Ս400» հակօդային պաշտպանության համակարգերի մասին՝ դիվանագիտական գերատեսչության ղեկավարը գրել է, որ «Ս400»-ի հրթիռները ՆԱՏՕ-ի անվտանգության համար որևէ վտանգ չեն ներկայացնում: «Թուրքիան վճռական է տրամադրված Ս400-ի հարցը դիտարկել իրատեսական հիմքի վրա և կառուցողական երկխոսության միջոցով: Նաև ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում մեր տրամադրած ապացույցները հաստատել են, որ Թուրքիան ոչ մի թշնամական գործողություն չի ձեռնարկել դաշնակցային որևէ մի նավի դեմ՝ ի հակառակ նրա, որը թեմա է դարձել Կուրբե ռազմանավի մասին»:

Ահաբեկչության դեմ պայքարում, ըստ նրա, Ֆրանսիան կարող է հույսը դնել Թուրքիայի վրա։ Չավուշօղլուի խոսքերով՝ Թուրքիան առավելագույն ներդրում ունի ահաբեկչության դեմ պայքարում։ «Հատկապես տեղեկատվության փոխանակման և սիրիական սահմանին բերման ենթարկված ֆրանսիացի ահաբեկիչների՝ կազմակերպված հայրենադարձության միջոցով: Ուրախ եմ, որ այս համագործակցությունը երբեք չի խոչընդոտվել և դեռ շարունակվում է»:

Անդրադառնալով իր երկրի և Եվրոպական Միության միջև հարաբերություններին՝ Թուրքիայի ԱԳ նախարարը հույս է հայտնել, որ «Ֆրանսիան կարող է կրկին դառնալ Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման շարժիչ ուժը՝ նպաստելով առաջընթացներին, որոնք օգուտ են բերում ինչպես Միությանը, այնպես էլ մեր երկկողմ հարաբերություններին»: 

Նա նշել է, որ Թուրքիան, անկախ իր ապագա անդամակցությունից [ԵՄ-ին] «եվրոպական է և կշարունակի նպաստել եվրոպական արժեքների զարգացմանն ու հարգմանը»: 

«Թուրքիա-ԵՄ հարաբերությունները չպետք է մի քանի անհնազանդ անդամների մաքսիմալիստական ​​և ազգայնական հավակնությունների պատանդ լինեն: ԵՄ-ն կդառնա համաշխարհային տերություն միայն Թուրքիայի անդամակցությամբ», - շեշտել է Մևլութ Չավուշօղլուն:

Իր հոդվածում դիվանագետը գրել է, որ Թուրքիան երբևէ չի կամեցել միջամտել Ֆրանսիայի գործերին: «Իմ երկրի միակ գերակայությունը Ֆրանսիայում թուրքերի նկատմամբ այն է, որ նրանց [Ֆրանսիան] տրամադրի բոլոր այն հանրային ծառայությունները, որոնք նրանք ակնկալում են Թուրքիայից` միաժամանակ խթանելով նրանց հաջող ինտեգրումը», - ընդգծել է նա: 

Աղբյուր
Ավելին․․․