Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Ameriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Socity

Ինչու է Փաշինյանին անհրաժեշտ նոր սահմանադրություն, և ինչ սպասել դրանից հետո

Հուլիսի 5-ին՝ ՀՀ սահմանադրության օրը, Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ մեզ պետք է նոր սահմանադրություն, ոչ թե փոփոխված, այլ հենց նոր։ 1995թ․ ընդունված սահմանադրությունը, երբ 2005-ին փոխում էր Քոչարյանը, տեսակետներ կայքին, որ նա դա ինչ-որ պահի կկոչի նոր սահմանադրություն, որպեսզի հնարավորություն ունենա առաջադրվել երրորդ անգամ, մինչև վերջին պահը պնդեցի այդ միտքը, բայց համոզվեցինք, որ դա տեղի չունեցավ, ու Քոչարյանը չառաջադրվեց երրորդ անգամ։

Սերժ Սարգսյանը կիսանախագահական կառավարման համակարգը խորհրդարանականի դարձնելու, դրանով իսկ սահմանադրությունը հիմանահատակ փոխելու պարագայում անգամ չասեց, թե սա նոր սահմանադրություն է, այլ՝ փոփոխված։ Իսկ Փաշինյանը նոր սահամադրություն է ցանկանում, քանի որ գտնում է, որ թե՛ սահմանադրության ընդունումը, թե՛ երկու փոփոխությունները եղել են խախտումներով ու դրանք ոչ լեգիտիմ են։ Այսինքն՝ սահմանադրության փոփոխելու նպատակն այն է, որ ոչ թե գործող սահմանդրությունը վատն է, այլ՝ ոչ լեգիտիմ։ Բայց ընդունել նոր սահմանադրություն, որը կլինի նախկիններից որևէ մեկի կրկնությունը, հազիվ թե հնարավոր լինի դա ողջամիտ կերպով հիմնավորել։ Ունեցել ենք կիսանախագահական խառը, լղոզված համակարգ՝ 1995-ին ընդունված սահմանադրությամբ, կիսանախագահական, քիչ թե շատ բալանսավորված՝ 2005-ի փոփոխություններով, խորհրդարանական կառավարման համակարգ՝ 2015-ի փոփոխված սահմանադրությամբ, որն ավելի շուտ վարչապետական համակարգ է, քան խորհրդարանական։ Ի՞նչ է առաջարկելու Փաշինյանը սրանցից տարբերվող։

Եթե վարչապետը նպատակ ունի կուսակցությունների դերը բարձրացնելու, որպեսզի ունենաք լիիրավ խորհրդարանական համակարգ, ապա դրա ամենակարևոր քայլը կարող էր անել առանց սահմանադրությունը փոխելու, ու 2018թ․ խորհրդարանական ընտրություններից առաջ ռեյտինգային համակարգը կվերացներ, բայց դա չարեց։

Բացի այդ, ինչպես է կարևորում կուսակցությունների ու խորհրդարանի դերը, երբ վերջին ընտրությունների ժամանակ Փաշինյանը, հանդիպելով ընտրողների հետ, ասում էր՝ ուզում եք դառնամ վարչապետ, ընտրեք «Իմ քայլին»։ Անգամ պատգամավորության թեկնածուներին չէր ներկայացնում հանրությանը, նրանց արժանիքները գովերգում, նրանք անդեմք էին, դեմքը միայն Փաշինյանն էր։

Ասում են՝ Տեր-Պետրոսյանը սահմանադրություն պատվիրեց «իր հագով», իսկ Քոչարյանն ու Սերժ Սարգսյանն էլ փոփոխեցին «իրենց հագով», հիմա Փաշինյանը հավաստիացնում է, որ այդպես այլևս չի լինելու, որ նոր սահամադրությունն «իր հագով» չի գրվելու։ Փաշինյանի իշխանությունն ինստիտուցիոնալ չէ անգամ պաշտոնավարման երրորդ տարում, դա մի անձի իշխանություն է, ավելի մեծ լիազորություններով, քան մի «անձի հագով» գրված սահմանադրությունը, քանի որ սահմանադրությունը թույլ չի տալիս գործադիրի ղեկավարին իր ձեռքը վերցնել իշխանության մյուս թևերը։ Փաշինյանին հարկավոր է, առանց ավելորդ սեթևեթանքների, հստակ հայտարարել, որ պետք է անցնել լիարժեք նախագահական կառավարման համակարգի, օրինակ վերցնելով աշխարհի ամենաժողովրդավարական երկրի՝ ԱՄՆ-ի փորձը, իսկ «լաբորատոր փորձարկում» նախագահական համակարգն անցնում է Արցախում, ինչից Փաշինյանը բավական գոհ է, ու դա հատուկ ընդգծեց Արցախի վերջին նախագահական ընտրությունների առիթով։ Իրականում վարչապետին պետք է սահմանադրության միջոցով իր բացարձակ իշխանությունը դարձնել առերևույթ ինստիտուցիոնալ, նախագահական ընտրապայքարը տանել անհատների միջև, որտեղ իր պոպուլիզմով դեռ կհաղթի ցանկացածին, ու որևէ կախում չի ունենա իր թիմից։ Իսկ թե ինչ ճոխ խոսքերով է Փաշինյանը սիրաշահում ժողովրդին, երբ իրեն պետք են ու ինչ կոպիտ ձևով է նրանց դեն նետում, երբ այլևս նրանց կարիքը չունի, դա տեսել ենք, ու վարչապետի այդ ցինիկությունը դեռ անգերազանցելի է, ինչի վրա էլ հույսը դրել է Փաշինյանը։

Իսկ ԱՄՆ-ի փորձը ընդօրինակելու ճանապարհին լավ կլինի հիշել, որ նրանց ամեն նախագահ «իր հագով» սահմանադրություն չի գրել, այլապես մինչ օրս կունենային առնվազն 45 սահմանադրություն։ Մինչդեռ մինչ օրս ԱՄՆ սահմանդրությունում կատարվել է ընդամենը 27 փոփոխություն, այն դեպքում, երբ սահմանադրության ընդունման պահին ԱՄՆ-ում ստրկատիրությունը վերացված չէր։ Ու 231 տարվա ընթացքում ժամանակի պահանջին չհամապատասխանող ընդամենը մի քանի ուղղում, իսկ այդ տարիների ընթացքում ԱՄՆ-ն ինչ կարգավիճակից ինչի է հասել, աշխարհաքաղաքական ինչպիսի վայրիվերումների միջով անցել, բրիտանական հետգաղութային իրավիճակից աշխարհի ամենահզոր երկրը դարձել։ Այ սա պետք է ընդօրինակել, ոչ թե ձևը վերցնել, իսկ բովանդակությունը սեփական անձին հարմարեցնել։ Ընդօրինակել այն, որ Հարրի Տրումենի պաշտոնավարման ժամանակ ընդունվեց սահմանադրության 22-րդ ուղղումը, որով սահմանափակվեց նախագահի երկու ժամկետից ավել առաջադրումը, ինչի արդյունքում սահմանափակվեց հենց Տրումենի համար, այ սա է պետք ընդօրինակել։

Սերժ Սարգսյանի «հագով» կոչված սահմանադրությունը Փաշինյանն «իր հագով» լիարժեք օգտագործելուց հետո, դիրքերն ամրապնդելուց հետո, երկրի ողջ իշխանությունն իր բոլոր թևեով իր ձեռքում կենտրոնացնելուց հետո, ընդդիմախոսներին ասֆալտին փռելով ու պատին ծեփելով, ընդդիմադիր կուսակցությունների լիդերների վրա գործ հարուցելով, ԶԼՄ-ների վրա ամեն կերպ ճնշում գործադրելով, հիմա հավատանք, որ Փաշինյանը նոր սահմանադրություն է ուզում, որպեսզի այլևս չխախտի՞ այդ սահմանադրությունը։ Ախր նոր սահմանադրությամբ լինի, թե այլ իրավական կարգավորումներով, եթե երկիրը դառնա իրապես իրավական պետություն, ապա առաջին հերթին օրենքի ուժով պետք է իշխանությունից քշեն Փաշինյանին ու նրա թիմին։

Այնպես որ, դժվար չէ հասկանալ, թե Փաշինյանին ինչի համար է պետք նոր սահմանադրությունը․ իր իշխանությունն ամրապնդելու ու երկարաձգելու համար, բայց եթե հանկարծ ժողովուրդը հասկանա, որ Փաշինյանից ու նրա թիմից հնարավոր չէ ազատվել ընտրությունների միջոցով, ուրեմն պետք է մտածել այլ տարբերակներ, անգամ ուժի ու զենքի դիմելով։ Այն, ինչը մեր երկրին ոչ մի պարագայում հարկավոր չէ։ Ու որքան շուտ Փաշինյանը հասկանա, որ հասարակության նման մարտահրավեր նետելը խիստ վտանգավոր է, այնքան ավելի շուտ կհասկանա, որ սահմանադրությունն ինչ փաթեթավորումով էլ «իր հագով» կարի, դա հասկանալու են ու պատժեն։

Տեսանյութ