Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyanIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World Experience
Economy

ՓՄՁ–երի զարգացումն ու ընտրությունների 20–հազարանոց ընտրակաշառքները. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր տնտեսության մեջ այսօր առկա է մի գլխիվայր շուռ եկած օրինաչափություն: Եթե այլ երկրներում, հասկանալի է` խոսքս ազատական տնտեսություն ունեցող երկրների մասին է, բյուջեի մուտքերի ապահովման հիմնական ծանրությունն իրենց ուսերին են կրում փոքր և միջին ձեռնարկությունները, ասել է թե հիմնական մուտքերն ապահովում են վերջիններս, ապա մեզ մոտ հակառակն է: Բյուջեն լցվում է խոշոր բիզնեսի փողերով, իսկ փոքր և միջին ձեռնարկություններն էլ բյուջեի կատարողականի հարցում ունենում են համարյա սիմվոլիկ դեր:
Այն դեպքում, երբ մեր երկրում կան հսկայական քանակությամբ միկրո և փոքր ձեռնարկություններ: Սակայն բանն այն է, որ այս ձեռնարկությունները, հախուռն ձևով ստեղծվելով, նույնքան էլ անսպասելի վերանում են, չեն կարողանում կայանալ որպես այդպիսին: Ավելին` կայացածներն էլ առաջընթաց չունեն. միկրոյից չեն դառնում փոքր, փոքրից` միջին, միջինից հետո էլ չեն խոշորանում:
Այն դեպքում, որ մեր երկրում, առավել քան այլուր, զգացվում է այս կատեգորիայի բիզնեսների կարիքը: Որովհետև նախ և առաջ լուծում են սոցիալական խնդիր, ապահովում են մարդկանց զբաղվածությունը: Ավելի հաճախ այս ձեռնարկատերերը հարստություն չեն կուտակում, ընդամենը ապահովում են ընտանիքի օրվա հացը: Իսկ այս առումով մեր երկրի վիճակագրական պատկերը բնավ նախանձելի չէ: Անշուշտ` համեմատած մեր հարևան երկրների հետ. զարգացած և հարուստ երկրների հետ գործ չունենք:
Տեսեք` նախորդ տարվա ցուցանիշներով մեր երկրում գործազրկությունը կազմել է 18%, բնակչության 29,8, համարյա` 30%–ն աղքատ է: Հայաստանում աղքատությունը երկու անգամ ավելին է, քան Վրաստանում է, մոտավորապես 5 անգամ ավելին է, քան Ադրբեջանում է, 6 անգամ ավելին է, քան Ղազախստանում է: Եվ սրանք ընդամենը պաշտոնական տվյալներն են:
Նման պայմաններում մենք առանձնապես մատը մատի չենք խփում, որպեսզի զարգանա այս ոլորտը` ՓՄՁ ոլորտը: Իսկ մեր ժողովուրդը, ամենքն են ասում, որ տաղանդավոր, պրպտող ու հնարամիտ ժողովուրդ է: Համապատասխան միջավայրի դեպքում եթե չհարստանա, գոնե կարող է օրվա իր հացն ապահովել ու դուրս գալ կարիքի միջից: Գոնե` այսքանը:
Այնուամենայինիվ, ինչո՞ւ չի զարգանում ՓՄՁ ոլորտը: Երբ, էլի կրկնեմ` այդքան տաղանդավոր ու հնարամիտ ժողովուրդ ենք: Ինչպես կանոնիկ համեստությունը մի կողմ թողնելով` բնորոշում ենք ինքներս մեզ:
Բանն այն է, որ հարկավոր է համալիր մոտեցում, միջոցառումների շարք, որպեսզի ստեղծվի այնպիսի դաշտ, ուր առանց խոչընդոտների կկայանա այս ոլորտը, ու ձեռնարկություններն էլ զարգացման միտումներ կցուցաբերեն:
Նախ և առաջ նկատի ունենանք մի քանի հանգամանք: Փոքր և միջին բիզնեսով զբաղվել կարող է ամեն ոք: Սրա համար չի պահանջվում հատուկ գիտելիքներ ու կրթական ցենզ: Ամեն մարդ էլ կարող է բախտը փորձել: Ուստի ինչքան հնարավոր է պետք է այս մարդկանց համար պարզեցվի օրենսդրությունը, այնքան ընկալելի և մատչելի լինեն ընթացակարգերը, որ առանց դժվարության կարողանան գլուխ հանել դրանցից:
Առավել ևս, որ այս ոլորտում մեծ գումարներ չեն շրջանառվում, որպեսզի վարձեն ու որակյալ մասնագետներ պահեն իրենց ֆինանսական և այլևայլ գործերն անելու համար: Իրենք են իրենց ֆինանսիստն էլ, իրավաբանն էլ, տնօրենն էլ:
Միաժամանակ այս ոլորտը մոդեռնիզացման խիստ կարիք ունի: Մարդիկ պետք է կարողանան ձեռք բերել արտադրական նոր սարքավորումներ, կիրառեն նորագույն տեխնոլոգիաներ: Որպեսզի սա տեղի ունենա, հարկավոր է, որ կառավարությունը վերանայի օրենսդրական դաշտը: Ասենք` փոխվի սահմանի վրա հարկերը գանձելու պրակտիկան, սուբսիդավորվեն վարկերը: Իսկ վարկերի առումով գիտենք, թե դրանք ինչ բարձր տոկոսադրույքներով են տրվում տնտեսվարողին:
Եվ այս ամենի կողքին` հիմնականը, որը որպես անհաղթահարելի քար ընկած է մեր բոլոր տնտեսվարողների առաջ: Ո՛չ միայն փոքր և միջին ձեռնարկատերերի: Պետք է միջավայրը առողջ լինի: Այնքան առողջ, որ ինքնաբերաբար հիվանդ կառույցներին դուրս մղի և առողջներին զարգանալու հնարավորություն տա: Իսկ մեր երկրում, ավաղ, այդ հնարավորությունը չունեն ոչ միայն փոքր և միջին ձեռնարկատերերը, այլև բոլոր բիզնեսներն անխտիր: Այսքան տարիների մեջ Հայաստանի տնտեսվարողի համար երազանք մնաց ազատ մրցակցային միջավայրը:
Միաժամանակ մեր ձեռնարկատերերը խեղդվում են սեփական շուկայի սահմանափակությունից: Մեր շուկան փոքր է: Եթե ցանկանում ես ընդարձակել բիզնեսդ, պետք է կարողանաս ապրանքդ արտահանել: Կամ որ նույնն է` տիրապետես արտահանման գործիքներին:
Անշուշտ, առանց պետության օժանդակության դա հեշտ գործ չէ ՓՄՁ–երի համար: Նրանք պետք է ծախսեր կատարեն և ձեռք բերեն միջազգային սերտիֆիկատներ, կարողանան լաբորատորիաներից փորձարկման կարծիքներ ստանալ և այլն, և այլն:
Միով բանիվ` եթե պետությունն իր առաջնահերթություններից համարի այս ոլորտի զարգացումը խթանելը, եթե մշակի ու իրականացնի ոլորտի առաջընթացի հստակ քաղաքականություն, ապա ամեն ինչ իր տեղը կընկնի: Եվ Հայաստանը ոչ միայն կունենա սոցիալապես ապահով ու անկախ խավ, այլև մեր երկրում կծնվի քաղաքացին, ով այլևս իր ձայնը 5, 10 կամ 20 հազար դրամով չի վաճառի ընտրությունների ժամանակ:
Եվ մեր երկրի քաղաքական համակարգն էլ կառողջանա վերջապես: Իսկ ասում են, չէ՞, որ քաղաքականությունը տնտեսության շարունակությունն է:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: