Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains
Socity

Հայաստանի համար նոր հնարավորություններ են ստեղծվում ԵԱՏՄ նախագահության ճիշտ կիրառման դեպքում

Դեկտեմբերի 6-ին Սանկտ Պետերբուրգում տեղի ունեցավ Եվրասիական բարձրագույն տնտեսական խորհրդի հերթական նիստը, որի ընթացքում որոշում կայացվեց 2019թ-ին ԵԱՏՄ-ում նախագահությունը փոխանցել Հայաստանին։

Հարկ է նշել, որ ԵԱՏՄ երեք մարմիններում՝ Բարձրագույն խորհրդում, Միջկառավարական խորհրդում և Հանձնաժողովի խորհրդում նախագահությունը փոփոխվում է ռոտացիոն սկզբունքով՝ ռուսերեն այբբենական կարգով, մեկ անդամ պետության կողմից օրացուցային մեկ տարվա ընթացքում՝ առանց երկարաձգման իրավունքի։

ԵԱՏՄ նախագահությունը Հայաստանի համար բացի պատասխանատվությունից, ենթադրում է նաև հավելյալ հնարավորություններ, որոնք լավագույնս օգտագործելու դեպքում ԵԱՏՄ տնտեսական ներուժը կարող է ծառայել Հայաստանի շահերին: Հասկանալու համար, թե ինչպես է գործում ԵԱՏՄ նախագահությունը, պետք է պատկերացում կազմել Եվրասիական տնտեսական միության կառավարման մարմինների մասին։ Ինֆոգրաֆիկայում ներկայացված են ԵԱՏՄ երեք մարմինները՝ Բարձրագույն խորհուրդը, Միջկառավարական խորհուրդը և Հանձնաժողովի խորհուրդը, դրանց հիմնական ֆունկցիաները և խնդիրները, ինչպես նաև՝ կազմը և կառուցվածքը։

 

 

Հայաստանը նախագահության շրջանակներում պետք է մշակի ճանապարհային քարտեզ և հստակեցնի գործողությունների առաջնահերթությունները։ Իր նախագահության ընթացքում՝ 2017 թվականին Ռուսաստանն առաջադրել էր 4 հիմնական նպատարկներ.
1. ԵԱՏՄ տարածքում ապրանքների և ծառայությունների միասնական շուկայի ձևավորման գործընթացքում ներքին արգելքների և սահմանափակումների վերացում,
2. Ազգային կառավարման համակարգի կատարելագործում, որի շրջանակներում հունվարի 1-ից գործել է ԵԱՏՄ Մաքսային կոդեքսը,
3. Տնտեսության թվայնացման գործընթացի շարունակականության ապահովում, այդ թվում էլեկտրոնային առևտուր, ապրանքների հոսքերի հսկողություն մաքսային և այլ ոլորտներում,
4. Ազատ տնտեսական գոտիների ձևավորման շարունակական ապահովում Եգիպտոսի, Իսրայելի, Հնդկաստանի, Իրանի, Սերբիայի և Սինգապուրի հետ։

Հատկանշական է, որ մատնանշված առաջնահերթությունները ամբողջովին չեն իրականացվել, ուստի, 2019 թվականին սպասվում է ինտեգրացիոն գործընթացների ակտիվ փուլ, որում Հայաստանը պետք է ունենա ոչ պակաս դերակատարում։ Այսպիսով, Հայաստանի առջև ծառացած են հետևյալ խնդիրները. առևտրի ծավալների մեծացումը և դրան խոչընդոտող գործոնների վերացումը, ապրանքների, ծառայությունների, կապիտալի և աշխատուժի ազատ տեղաշարժի ապահովումը, ֆինանսական համակարգերի մոտարկման հեռանկարները, թվային օրակարգի կյանքի կոչումը, էներգետիկ ոլորտը, մասնավորապես՝ նավթագազային ընդհանուր շուկայի ստեղծման հարցը։

Եվրասիական տնտեսական ինտեգրացիայի խորացման նպատակով 2019 թվականին ուրվագծվում է 3 հիմնական նախաձեռնությունների իրականացում. Առաջինը՝ Եվրասիական ոսկերչական գրասենյակի ձևավորումն է` ոսկերչական խոշոր ձեռնարկությունների ներգրավմամբ, որոնց «մարկետմեյքերների» (շուկայի ստեղծող) կարգավիճակ կտան ու պետությունից ֆինանսական օգնություն կստանան։ Երկրորդ ուղղությունը լուսատեխնիկական ոլորտն է, երրորդը՝ թվային օրակարգն է։ Երկրների ղեկավարներն արդեն հաստատել են ԵԱՏՄ թվային փոխակերպման օրակարգը։

Հաշվի առնելով ինտեգրացիոն գործընթացների արդի միտումները և ԵԱՏՄ անդամ երկրների կողմից մշակված առաջնահերթությունները, ԵԱՏՄ տնտեսական տարածքում նախատեսվում է 2019-2025 թթ.-ին ձևավորել էլեկտրաէներգիայի, նավթի, նավթամթերքի և գազի ընդհանուր շուկաներ, որոնց վերաբերյալ արդեն դեկտեմբերի 6-ին Բարձրագույն խորհրդի նիստում ԵԱՏՄ անդամ պետությունների առաջնորդները ստորագրել են «ԵԱՏՄ-ի 2019թ. միջազգային գործունեության հիմնական ուղղությունների մասին», «Գազի ընդհանուր շուկայի ձևավորման մասին» և «Նավթի և նավթամթերքների ընդհանուր շուկայի ձևավորման մասին» որոշումները։ Հարկ է ընդգծել, որ այս որոշումների իրականացումը կարող է ռազմավարական նշանակություն ունենալ Հայաստանի համար։

 

Բացի այդ, Բարձրագույն խորհրդի նիստում ստորագրվել են «ԵԱՏՄ-ի և անդամ երկրների և Չինաստանի միջև առևտրատնտեսական հարաբերությունների մասին համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու մասին» և «ԵԱՏՄ-ի և անդամ երկրների և Իրանի միջև ազատ առևտրի գոտու ստեղծման մասին ժամանակավոր համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու» մասին որոշումները։ Այս համատեքստում ևս Հայաստանը կարևոր դերակատարում ունի հաշվի առնելով նաև ԵԱՏՄ-Իրան համագործակցության հարցում Հայաստանի ակտիվ մասնակցությունը։

Հաշվի առնելով, որ ԵԱՏՄ տարածքում գործում է մաքսային օրենսգիրքը, Հայաստանը կարող է նախաձեռնել մաքսային ընթացակարգերի պարզեցմանն ուղղված քայլեր թվային փոխակերպման օրակարգի շրջանակներում։ Միանշանակ դրական կարելի է գնահատել Հայաստանի ներկայացրած նոր նախաձեռնությունը էլեկտրոնային փաստաթղթերի փոխադարձ ճանաչելիության մասին, սակայն այս գործընթացը պետք է շարունակական բնույթ կրի և առավելագույնս հեշտացվեն միության անդամ երկրների միջև մաքսային ընթացակարգերը, այդ թվում միության երկրների տարածքում ապրանքների շարժի վերաբերյալ տվյալների օպերատիվ փոխանակման հետ կապված խնդիրները։

Համաշխարհային տնտեսության մարտահրավերներին դիմակայելու նպատակով ԵԱՏՄ երկրները մրցակցելու փոխարեն պետք է կոոպերացնեն իրենց համեմատական առավելությունները և մրցունակ եվրասիական ապրանքանիշեր ստեղծեն։ Ինչպես նկատել էր Տիգրան Սարգսյանը՝ ԵԱՏՄ երկրները պետք է մեծ նախագծեր ձեռնարկեն, որոնք թույլ կտան երրորդ երկրներին ներկայանալ որպես մեկ ամբողջություն: Ուստի, ԵԱՏՄ բրենդի ձևավորման համար անհրաժեշտ է նաև ԵԱՏՄ անդամ երկրների արտադրական հզորությունների միավորում։

Մերի Հովսեփյան