Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

When CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise Vahe Hakobyan Is Being Politically PersecutedIdram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care CenterAraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan CanalUnibank Launches Gift Cards New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan FoundationTech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” FoundationUcom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 Secret Santa at idplus: Anonymous Gift CardsWe condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube InvestUnibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual BondsScholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center ArchiveWelcome to the ID booth: Big Christmas MarketWidest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025 Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon Unibank Became a Member of BAFTThe December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in ArmeniaHeading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live Bvik and Idram Standing by Young Readers
Politics

Օպտիմալացման ռիսկերը կամ՝ գլխացավը չեն բուժում գլուխը կտրելով

«Մեր քաղաքական ընկալումն այն է, որ մեր նախարարությունների թիվը պետք է շոշափելիորեն կրճատվի: Եվ մենք հույս ունենք, որ մենք դա իրականացնելու մանդատ առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում կստանանք մեր ժողովրդից: Չեմ ասում, որ մենք դնելու ենք փակ աչքերով ամեն ինչ կտրենք, բայց, իհարկե, այս հարցին լրջորեն անդրադառնալու ենք»: Այսպես էր արձագանքել վարչապետի պաշտոնակատար Փաշինյանը պատգամավորներից մեկի տված հարցին, որը վերաբերում էր պետական ապարատի կրճատմանը:

Ընդհանրապես, ցանկացած կառավարություն վերջին տարիներին ղեկավարի փոփոխությունից հետո հանգում է այս հարցին: Այս իմաստով Փաշինյանի հնչեցրած միտքը նորություն չէ: Ակնհայտ է, որ Հայաստանում պետական ապարատը ուռճացված է, ավելին՝ այդ ուռճացվածությանը զուգահեռ մենք ունենք արդյունավետության խնդիր: Սակայն, ինչքան էլ այս խնդիրները ակներև լինեն, դրանք շարունակում են մնալ չլուծված: Պատճառը, սակայն, ոչ այդքան քաղաքական կամքի մեջ է, այլ ավելի խորքային շերտերում:

Նախորդ իշխանության կառավարման տարիներին ակնհայտ էր, որ պետական ապարատի ուռճացվածությամբ լուծվում է միաժամանակ երեք խնդիր: Նախ՝ ստեղծվում էին հարթակներ, որոնք կիրառվում էին, այսպես ասած, կլիենտարիստական մոդելի շրջանակներում, երբ քաղաքական հակառակորդներին կամ պոտենցիալ հակառակորդներին, կամ էլ իշխանության մեջ ազդեցություն ունեցող որոշակի անհատներին շահագրգռելու կամ չնեղացնելու համար հորինվում էին պաշտոններ ու պետական ինստիտուտներ: Երկրորդ՝ կար գիտակցում, որ պետական ուռճացված համակարգ ունենալ նշանակում է ունենալ քաղաքացիների բավական ստվար մի շերտ, որոնք լոյալ կամ չեզոք են իշխանությանը, ավելին՝ ընտրությունից ընտրություն այդ շերտը դառնում էր վերարտադրության կարևոր օղակ: Երրորդ, ըստ էության, ամենագլխավոր խնդիրը՝ ուռճացված պետական համակարգով լուծվում էին հասարակության գոնե մի հատվածի սոցիալական խնդիրները, քանի որ ակնհայտ էր, որ մասնավոր սեկտորը Հայաստանում այն մակարդակի վրա չէ, որպեսզի օպտիմալացման արդյունքում պետական համակարգը լքածները կարողանան իրենց համար աշխատատեղեր ստեղծել կամ աշխատանք գտնել:

Եթե առաջին երկու բաղադրիչները կարելի է կապել նախորդ իշխանության քաղաքական շահերի հետ, ապա երրորդ բաղադրիչը կար և կա օբյեկտիվ պատճառներով: Իհարկե, նախորդ կառավարությունները փորձեր արել են այս կամ այն կերպ գնալ օպտիմալացման, թեկուզև փորձնական չափաբաժնով, բայց դա ամեն անգամ հանգեցրել էր պայմանական ասած՝ տաքսու վարորդների քանակի աճին կամ արտագաղթի տեմպերի արագացմանը: Եվ, որ ամենակարևորն է, օպտիմաացման արդյունքում չի աճել կառավարության արդյունավետությունը, մի բան, հանուն որի էլ արվում էին օպտիմալացումները:

Ակնհայտ է, որ խնդիրն առավել խորքային է, ու Նիկոլ Փաշինյանը, որպես հեղափոխական կառավարության ղեկավար, խնդրին չի կարող անդրադառնալ հպանցիկ: Ըստ էության, Փաշինյանի վարկանիշը բավարար է, որպեսզի նա այս փուլում գնա կտրուկ քայլերի ու սկսի լայնամասշտաբ օպտիմալացում: Միգուցե սոցիալական ցնցումների քաղաքական իմաստով այդ քայլերը չհանգեցնեն ու որևէ կերպ չխանգարեն Փաշինյանի իշխանությանը: Բայց տնտեսական առումով ցանկացած բեկումնային օպտիմալացման քայլ ռիսկային է: Մի կողմ թողնենք այն հանգամանքը, որ օպտիմալացնելով ու խնայված գումարներով պետական համակարգի առավել բարձր օղակների աշխատավարձերը բարձրացնելով՝ արդյունավետության խնդիրը, մեղմ ասած, չի լուծվում: Առավել էական է այստեղ այլ բան:

Ցանկացած օպտիմալացում պետք է սկսել նախապես դրա արդյունքում գոյացող ռիսկերը նվազեցնելով: Մեր դեպքում այդ ռիսկերը կարող են նվազել, եթե լինի համապատասխան ներդրումային միջավայր, ինչի արդյունքում հնարավոր կլինի օպտիմալացված կադրերին ուղղորդել դեպի մասնավոր սեկտոր: Այժմ այդ միջավայրը չկա: Չժխտելով պետական համակարգի իրապես ուռճացված վիճակն ու կարևորելով օպտիմալացման անհրաժեշտությունը՝ չենք կարող չնշել, որ առանց վերոնշյալ համապատասխան միջավայրի ստեղծման օպտիմալացման գնալ նշանակում է հավել յալ տնտեսական բեռ ավելացնել հենց նույն իշխանության համար: Այսինքն, խնդիրն այստեղ ոչ թե մարդկային, բարոյական դաշտում է, այլ բացառապես կառավարության արդյունավետության: Կտրուկ օպտիմալացման գնալ առանց համապատասխան միջավայրի, նշանակում է անցկացնել գլխացավը՝ առաջացնելով ստամոքսի խոց: Կառավարության, անձամբ Փաշինյանի խնդիրն, ըստ այդմ, համապատասխան միջավայրի ստեղծումն է, որը բուֆերի դեր կստանձնի ենթադրվող օպտիմալացումից հետո ու որևէ կերպ չի ավելացնի խնդիրները հենց նույն Փաշինյանի կառավարության համար:

Հեղինակ՝ Լևոն Մարգարյան