Արդի դիվանագիտության առանձնահատկությունները. որքանո՞վ ենք պատրաստ դրան. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Մեր հյուրն է արտակարգ և լիազոր դեսպան Արման Նավասարդյանը
– Պարոն Նավասարդյան, 21–րդ դարի դիվանագիտությունը առանձնահատկություններ ունի՞: Նոր շերտեր ներառե՞լ է իր մեջ:
– 21–րդ դարը բոլորովին նոր պահանջներ ու նոր մեթոդների կիրառում է դնում դիվանագիտության առաջ: Եվ եթե մեր դիվանագիտությունը չկարողանա հարմարվել 21–րդ դարի աշխարհաքաղաքական փոփոխություններին, Արևմուտք–Արևելք հարաբերությունների սրման, տարածաշրջանային խնդիրների զարգացման նոր պայմաններում աշխատելու հնարավորություններին, ապա մենք շատ բան կկորցնենք:
Այն, ինչ կար դիվանագիտության մեջ սրանից 10–20 տարի առաջ, այսօր հնացած մեթոդներ ու հնացած շաբլոններ են: Դիվանագիտությունը միշտ կա և մշտապես եղել է պետության հիմնական քաղաքական գործիքներից մեկը, եղել է արտաքին քաղաքականության աքսեսուարը:
Բայց այսօրվա պայմաններում հայտնվում է բոլորովին նոր մի դերակատար, որը կոչվում է հանրային դիվանագիտություն: Այն ներկա փոփոխվող աշխարհի նախապայմանն է: Որովհետև բոլորովին նոր խաղացողներ են հայտնվել` «ակտյորներ», որոնց մասնակցությունն արտաքին քաղաքականության զարգացման գործերում միայն և միայն կարող է օգտակար լինել պետության ներքին և արտաքին քաղաքական հարցերը լուծելու համար:
Արտաքին գործերի նախարարությունը, այն է` պաշտոնական դիվանագիտությունը, որպես այդպիսին այսօր ի զորու չէ միայնակ լուծել այն խնդիրները, որոնք դրվում են պետությունների և ժողովուրդների առաջ:
Իսկ ի՞նչ ասել է նոր խաղացող: Դա մեծ սեգմենտ է` բաղկացած ոչ կառավարական կազմակերպություններից, տրանսնացիոնալ կազմակերպություններից, մասմեդիայից: Եթե պաշտոնական դիվանագիտությունը համագործակցում է այս ուժերի հետ, և եթե ստեղծվում է սիմբիոզ, ապա գրանցվում է հաջողություն: Դա կոչվում է փափուկ ուժի քաղաքականություն: Բոլոր մեծ և դեմոկրատական երկրները շարժվում են այս ուղղությամբ: Չի նշանակում, որ կոշտ ուժը, այսինքն` զենքը, այսօր չի գործում: Բայց դրա կողքին փափուկ ուժը շատ մեծ դեր է խաղում:
Հայտնվել է նաև բոլորովին մի նոր երևույթ, որը կոչվում է խելացի ուժ: Եվ եթե այդ խելացի ուժը հնարավոր է օգտագործել հավասարակշռելու փափուկ և կոշտ ուժերը,ապա դրանից դիվանագիտությունը կարող է միայն ու միայն շահել և լավ արդյունքներ արձանագրել:
– Իսկ մե՞նք ինչպես ենք դիմակայում դիվանագիտական աշխարհի նոր մարտահրավերներին:
– Վատ:
– Ես առավել նկատի ունեմ, որ մեր երկրի դիվանագիտական կորպուսը կրկին համալրվում է տարբեր ոլորտներից պաշտոնանկ արված մարդկանցով:
– 21–րդ դարի, և ընդհանրապես դիվանագիտության թիվ մեկ պայմանն է, որ դիլետանտությունն իր տեղը զիջի պրոֆեսիոնալիզմին: Եվ եթե այդպես չէ, ապա դիվանագիտական բոլոր դժբախտությունները գալիս են դրանից: Կան մասնագիտություններ, որտեղ հնարավոր է դիլետանտին քիչ թե շատ յոլա տանել: Բայց դիվանագիտության մեջ դիլետանտությունը մեծ վտանգ է ներկայացնում արդեն պետության համար:
– Ձեր արտահայտությունն է` դիվանագետը մեկ անգամ է սխալվում` ինչպես` սակրավորը:
– Վիրավորն էլ է մեկ անգամ սխալվում: Բայց վիրաբույժի սխալն արժենում է մեկ մարդու կյանք: Իսկ դիվանագետի սխալն արժենում է պետության շահը:
– Այսօր տնտեսական ներդրումների ապահովման պահանջ է դրվում մեր դիվանագետների առաջ: Տեղի՞ն է այն:
– Անպայման: Քաղաքագիտությունն ունի երեք բաղադրիչ` միջազգային հարբերություններ, արտաքին քաղաքականություն և դիվանագիտություն: Այս եռյակը կազմում է մեկ ամբողջություն: Բայց միաժամանակ առանձին երևույթեր են նաև:
Բոլորն ընդունում են, որ արտաքին քաղաքականությունը ներքին քաղաքականության շարունակությունն է: Նաև ընդունում են, որ դիվանագիտությունն արտաքին քաղաքականության իրագործման գործիքն է: Հետևաբար դիվանագիտությունը հանդիսանում է նաև ներքին քաղաքականության խնդիրների լուծման գործիք: Եվ եթե այդպես է, ապա բացի այն խնդիրների լուծումից, որ այսօր դրված է Հայաստանի առաջ արտաքին ասպարեզում` Ցեղասպանության ճանաչում, հայ–թուրքական հարաբերությունների կարգավորում, ղարաբաղյան հարցի լուծում, դիվանագիտությունը պետք է զբաղվի նաև այն հիմնախնդիրներով, որանք դրված են երկրի քաղաքացիների առաջ, կամ որ նույնն է` հարկատուների առաջ:
Եթե դիվանագիտությունը չի օգնում, օրինակ, որ այս սուրճը ներկրվի Հայաստան, ապա դա դիվանագիտություն չէ: Եթե չի օգնում, որ իր երկրի քաղաքացու արտադրած ապրանքը հասնի աշխարհին, ապա կրկին այն դիվանագիտություն չէ: Այսպես` բոլոր բնագավառների համար:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
AraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial Literacy
Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 Years
Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages
FINTECH360 International Conference Held in Armenia
The international chess tournament supported by IDBank has concluded
The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ Foundation
EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee
Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue”
Grant Akopian has been elected to the AmCham Board
