Արա Պապյանը Հայաստանի արտաքին և ներքին քաղաքական հնարավորությունների և Պուտինի հանդեպ հնչեցվող մեղադրանքների մասին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Մոդուս Վիվենդի» հետազոտական կենտրոնի հիմնադիր, իրավաբան, պատմաբան, քաղաքագետ, դիվանագետ Արա Պապյանը ՀՀ նախագահի ընտրությունը մեկ անձի կողմից նշանակում է որակում, որն իրականացվեց և դրանով հարցը փակվեց:

«Այսինքն, ոչ ոք ժողովրդին չի հարցրել, տարբեր թեկնածություններ չեն դրվել, քննարկումներ չեն իրականացվել, չի հստակեցվել, թե ինչու հատկապես Արմեն Սարգսյանը: Բացի այդ, առ այսօր հրապարակված չեն Ա. Սարգսյանի հետ կապված մի շարք կասկածներ նրա ՀՀ քաղաքացիության, Հայաստանում նրա բնակության 6–ամյա ժամկետի հետ կապված և այլն:

Նոր համակարգի պայմաններում Հայաստանում հարց որոշողը դառնում է վարչապետը և այստեղ էլ ես Սերժ Սարգսյանին այլընտրանք չեմ տեսնում: Նախկինում տեսնում էի, մտածում էի, որ հնարավոր է, որ նա մեկ այլ անձի նշանակի, սակայն քանի որ վստահություն չունի որևէ մեկի նկատմամբ, կփորձի իշխանությունն ամբողջովին իր ձեռքը պահել և իրականացնել ուղիղ կառավարում»,– «Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց Ա. Պապյանը:

Քաղաքական վերլուծաբանի կարծիքով գնալով ավելանում է Ռուսաստանի ազդեցությունը Հայաստանի վրա, և այդ պարագայում, փաստացի, մեր երկրի իշխանությունն ամբողջովին ձևական բնույթ է ստանում:

Նա ռուսական ռազմական ոստիկանների տեղակայումը հակասահմանադրական և հակաիրավական քայլ, ինչպես նաև Հայաստանի միջպետական պայմանավորվածությունների խախտում է համարում: Ա. Պապյանը համոզված է, որ այն պարզապես միջոց է Հայաստանում ներկա իշխանությունների համար ցանկացած ոչ ցանկալի զարգացում զինված խմբերով կանխելու համար: Նրա կարծիքով, այս ամենից բացի Հայաստանում ոչ միայն լիբերալիստական, այլև կապիտալիստական կարգեր չեն հաստատվել: Ազատ շուկայական հարաբերություններ այդպես էլ չձևավորվեցին և լիբերալիզմի փոխարեն զարգացավ ֆեոդալիզմը:

«Մարդիկ օգտագործեցին իրենց լծակները և սահմանափակեցին շուկան: Այդ իսկ պատճառով գործարարներն այսօր ձգտում են գործադիր կամ օրենսդիր մարմնում պաշտոն զբաղեցնել: Նրանք լավ գիտեն, որ չկա մրցակցություն, իսկ պետական մարմինները զբաղված են հարուստ ու աղքատ «նշանակելով»: Եթե պետությունը որոշում է այս կամ այն մարդուն սննկացնել՝ սննկացնում է: Այսինքն, Հայաստանում ցանկացած գործարար մշտապես գտնվում է իշխանության լծի տակ: Ու քանի որ այսօր պետությունը նույնացված է մեկ անձի հետ, ուստի այդ մեկ անձն է որոշում ամեն ինչ: Եվ այս պայմաններում ելնելով մի շարք գործոններից՝ ՀՀ նախագահի սահմանադրական խիստ սահմանափակ հնարավորություններից, երկրում առկա իրողություններից, ինչպես նաև հաշվի առնելով Ա. Սարգսյանի անցյալն ու հոգեբանությունը, ով երբեք էլ չի եղել մարտիկ և այս տարիների ընթացքում Հայաստանում տեղի ունեցած բազմաթիվ անօրինականությունների ժամանակ երբեք հանդես չի եկել հօգուտ տուժածի ու հալածվածի, հանգում ենք այն եզրակացության, որ չի էլ կարող որևէ բան պաշտպանել: Ի դեպ, նա նույնիսկ դրա ցանկությունը չունի և եթե նա նման ցանկություն ունենար, ապա Սերժ Սարգսյանը նրան Հայաստան չէր բերի»,– ասաց Ա. Պապյանը:

Նրա կարծիքով մարդկանց մի խումբ՝ ՀՀԿ–ի վերնախավը, պետությունն այսօր ընկալում է որպես իր սեփականություն: Եվ բնական է, որ նրանց ձեռնտու է Սերժ Սարգսյանի իշխանության մնալը:

«Եթե նա գնաց, սկսվելու է պայքար իշխանության համար և իրար ուտելու են: Ինչպես Ստալինի մահից հետո եղավ: Բայց եթե նրա մնալը ձեռնտու է ՀՀԿ–ին, ապա ձեռնտու չէ ողջ պետությանը, քանի որ երբ նայում ենք նրա կառավարման տարիներին, տեսնում ենք, որ Հայաստանը մի քանի անգամ նահանջ է ապրել: Միայն արտաքին պարտքը մոտ 4 անգամ ավելացել է: 2020 թ.–ին միայն պարտքի սպասարկման համար 1 միլիարդ 370 մլն դոլար գումար պետք է վճարենք: Դա կազմում է մեր բյուջեի 40%–ը: Այսինքն, եթե նայում ենք երկրի կառավարման տեսանկյունից, նա ձախողել է ամեն ինչ: Եթե ազատ ընտրություններ լինեին, ապա ՀՀԿ–ն 10%–ից ավելի ձայն չէր հավաքի, բայց ներկա Սահմանադրությամբ մշտապես հաղթելու է կառավարող ուժը: Եվ պետք չէ ասել, որ ՀՀԿ–ն ամենաշատ ձայներն է հավաքել: Հյուսիսային Կորեայում իշխող քաղաքական ուժն ավելի շատ ձայներ է հավաքում, հետո՞ ինչ: Հենց ձայների քանակը վկայում է այն մասին, որ ազատ ընտրություն չկա Հայաստանում»,– ասաց Ա. Պապյանը:

Հետազոտական կենտրոնի հիմնադիրը չի կիսում տեսակետը, թե Հայաստանը կարող է Ռուսաստան–Արևմուտք հարաբերություններում որոշակի առումով միջնորդի դեր ստանձնել: Ըստ Ա. Պապյանի, Արևմուտքը եթե ցանկանա հարաբերություններ պարզել Ռուսաստանի հետ, դա կանի ուղղակի, առանց միջնորդների:

«Արևմուտքի մեծ մասը նույնիսկ Հայաստանի տեղը չգիտի: Բացի այդ, Հայաստանը չի կարողանում իր սեփական խնդիրները լուծել, ինչպե՞ս կարող է միջնորդի դեր ստանձնել: Արևմուտքը տեսնում է չէ՞, որ Հայաստանում ռազմական ոստիկանական ուժեր են տեղակայվում ոչ թե ՌԴ նախագահի, այլ օկրուգի կամանդույուշչիի մակարդակով, իսկ Հայաստանը նույնիսկ դրա դեմ չի կարողանում պայքարել: Այսինքն, Արևմուտքում Հայաստանին լուրջ չեն ընդունում և ինչպե՞ս կարող է նման պայմաններում Հայաստանը տնտեսական կամ քաղաքական կամուրջ հանդիսանալ: Ինչ վերաբերում է այն հույսերին, թե Ա. Սարգսյանը կարող է բրիտականական վերնախավի հետ բանակցել՝ հեքիաթ է: Մեծ Բրիտանիայում նույնիսկ Չարլզը, ով նկարվել է Սարգսյանի հետ, օրենքով և ի պաշտոնե որևէ ազդեցություն չի կարող ունենալ երկրի քաղաքական օրակարգի վրա: Այնտեղ նույնիսկ թագուհին չի կարող միջամտել, քանի որ բրիտանական խորհրդարանի անդամները Պուտինին մեղադրում են 300 միլիարդ դոլար յուրացնելու և ողջ աշխարհը լրտեսներով լցնելու մեջ»,– խոսքը եզրափակեց Ա. Պապյանը:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում