Գագիկ Գինոսյան. «Ամենամեծ սխալը նրանց հերոսի կոչում չշնորհելն էր». «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
«Կարին» ազգագրական երգի ու պարի համույթի գեղարվեստական ղեկավար, արցախյան պատերազմի մասնակից Գագիկ Գինոսյանը պատասխանել է «Փաստ»–ի հարցերին:
– Պարո՛ն Գինոսյան, Ապրիլյան քառօրյա պատերազմից երկու տարի է անցել: Մեր կյանքի ու ապրելակերպի մեջ ինչ փոխվե՞ց:
– Բնականաբար, ինչ–որ բան փոխվել է, բայց ոչ այն չափի, որն անհրաժեշտ էր: Հասարակությունը փոխվեց: Խոսքը պատասխանատու շերտի մասին է, որովհետև կա մի շերտ, որը նույնիսկ ապրիլյան պատերազմի օրերին էր շարունակում գարեջրատներում մնալ՝ անտեսելով դեպքերն ու իրադարձությունները: Ավելի լուրջ սպառազինության ու ռազմարդյունաբերության տեսանկյունից քայլեր էլ են արվում, բայց դանդաղ և ոչ այն ծավալներով, որն անհրաժեշտ էր:
– Հիմա էլ չի բացառվում նոր պատերազմի վերսկսումը: Ապրիլից հետո արեցի՞նք անհրաժեշտ հետևություն, որով կարող ենք առաջնորդվել նոր պատերազմի դեպքում:
– Կարծում եմ՝ հասարակությունն ավելի մոբիլ է դարձել և ավելի արագ է արձագանքում ցանկացած զարգացման: Բայց նոր պատերազմին պատրաստվելու մեծագույն բաժինը բանակինն է, և բանա՛կը պետք է նախապատրաստված լինի: Կուզենայի, որ 2016 թ. մեր թերություններն ու սխալները չկրկնվեն թե՛ մոբիլիզացիայի, թե՛ ռազմարդյունաբերության, թե՛ սահմանին ոչ բավարար սպառազինության և հագեցվածության առումներով:
– Ապրիլյան թեժացումներին միասնականություն դրսևորվեց: Ընդամենը երկու տարի է անցել, բայց շատերն այդ միասնականությունը կարոտով են հիշում:
– Կարծում եմ՝ կարոտելու խնդիր չկա, որովհետև վերջին ժամանակներում համախմբվածության և միասնականության փաստն ավելի քան ակնհայտ է: Բայց մոբիլիզացիայի առումով մենք շատ լուրջ թերացումներ ունեցանք և այդ համախմբվածությունը, կուտակված մարդկային ռեսուրսը, հայրենադարձության մեծ ալիքը չօգտագործվեց: Մարդիկ գալիս էին պատերազմին մասնակցելու ու օգտակար լինելու իրենց երկրին: Այդ ալիքը դեմ առավ անկազմակերպվածության պատին, այնինչ այդ ներուժը պետք էր օգտագործել, թույլ չտալ, որ այդ հայրենադարձությունը կանգ առնի: Մոբիլիզացիոն ոչ բավարար կազմակերպվածության ու այդ ներուժը սխալ օգտագործելու պատճառով եկածները նորից հետ վերադարձան: Այս տեսանկյունից վտանգավոր է ևս մեկ անգամ այդ սխալը թույլ տալ: Ցանկացած սահմանապահ դիրք կես ժամ հետո պետք է համալրված լինի մոտակա բնակավայրում ապրող տղամարդկանցով: Եթե թուրքը իմանա, որ յուրաքանչյուր դիրքում կես ժամ հետո իր դեմ կլինի ոչ միայն զորքը, որը խրամատում է, այլ տասնապատիկ ու քսանապատիկ շատ զորք, չի փորձի ոտնձգություն անել: Եկան մարդիկ, ովքեր չկարողացան անտարբեր լինել՝ այն շերտը, որը սրտացավ է երկրի համար: Մեր երկրում ստեղծված անթույլատրելի պայմանների պատճառով է, որ շատերը հեռացել են: Սա ևս մեկ անգամ ապացուցեց, որ մարդիկ իրենց հաճույքի համար չեն հեռացել, այլ պարտադրված՝ հոգալու հանապազօրյա հացի խնդիրը: Նրանք ոչ միայն ուղղակի վերադարձան, այլ եկան հայրենիքը պաշտպանելու: Պետք է անել ամեն ինչ, որ վերադարձը հայրենիք անդառնալի լինի:
– Ապրիլյան պատերազմի մասնակիցները գնահատվեցի՞ն:
– Ամենամեծ սխալն իրենց ՀՀ հերոսի կոչում չշնորհելն էր, իսկ դրանից հետո ինչ–որ մարդկանց շնորհելը, ովքեր պատերազմի և հերոսության հետ որևէ առնչություն չունեն: Պարգևատրեցին արվեստագետների, բիզնեսմենների նոր շերտեր: Իրականում ազգն ունի իրական հերոսի կարիք: Վայ այն ժողովրդին, ով հերոս չունի: Ապրիլն ապացուցեց, որ մենք ունենք իրական հերոսներ, ովքեր այդպես էլ պետականորեն չստացան այդ կոչումը: Նրանց հերոսության մասին մասնավոր բարձրաձայնվեց, պաշտոնական օղակներով էլ խոսվեց, բայց պետականորեն չամրագրվեց այդ կոչումը: Ապրիլից հետո Էդուարդո Էռնեկյանը ստացավ ՀՀ հերոսի կոչում, ինչն անընդունելի էր: Թող «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների» համար մեդալ տային… բայց երբ իրական հերոսություն է կատարվում…
Բահով անօդաչու թռչող սարք է ոչնչացվում, զինվորը կասեցնում է հակառակորդի ներխուժումը: Կարծում եմ՝ հերոսության մասին այլ կերպ ինչ–որ մեկնաբանություն տալ պետք չէ: Նույն վերաբերմունքը հաշմանդամություն ունեցողների նկատմամբ է: «1000» դրամների ծրագիրը միգուցե աշխատում է, բայց աշխատում է 2017 թ. հետո վիրավորվածների համար: Բայց գոնե ապրիլյան օրերին վիրավորված երիտասարդների դեպքում այդ ծրագիրը պետք է աշխատեր: Հետո իշխող կուսակցությունը զոհվածի ծնողին խաբկանքով ներքաշեց նախընտրական քարոզարշավի մեջ, ինչը անբարոյականություն էր: Այսինքն՝ այս ամենը ցուցիչ էր, թե ինչ վերաբերմունք ունեցանք ապրիլյան պատերազմի մասնակիցների կամ զոհերի նկատմամբ:
– Կոչումներից խոսեցիք: Վաղուց կան կարծիքներ, որ դրանք արժեզրկված են: Նշեցիք, որ պետականորեն պետք է ամրագրվեր հերոսի կոչումը: Իսկապե՞ս այդքան կարևոր է, առանց դրա չգիտե՞նք, թե ով է իրական հերոսը:
– Բնականաբար՝ Կոմիտասին ժողովրդական արտիստի կոչում տալ պետք չէ: Բայց օրվա թոհուբոհի մեջ անընդհատ աչքդ են մտցնում կոչումը ու ասում, թե ինչ ներդրում է արել բիզնեսմենը: Եվ դեռ հարց է՝ Հայաստանի զարգացման համա՞ր, թե որոշ պաշտոնյաների բիզնեսի մեջ: Պետք չէ մտածել, որ ազգը գնահատում է Նժդեհին, Կոմիտասին ու Անդրանիկին: 70 տարի ազգը շատ դեպքերում խուժանին ասում էր Նժդեհի բանդա: Շատ դեպքերում սովորական մահկանացուն, ով դպրոցական դասագրքից զատ ոչինչ չի կարդում, ուտում է այն կերակուրը, որն իրեն հրամցվում է: Նա չի փորձում գտնել այն, ինչն առողջարար է: Այսօրվա թոհուբոհի մեջ նոր սերնդին ճիշտ դաստիարակելու համար կամ ընդհանրապես պետք է բացառվեն կոչումները, կամ պետք է արժևորվի իրականությունը: Մենք տեսնում ենք խեղաթյուրված արժեհամակարգ, երբ բիզնեսմենին կարելի է հերոսի կոչում տալ, իսկ հերոսի կոչմանն արժանի մարդու մորն ասել՝ քո տղան բավարար հերոսություն չէր արել:
Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall
IDBank warns about scams disguised as remote work
Ucom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers
IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational Foundation
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project
AraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation
Ameriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine
