Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Ameriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Politics

Լավրենտի Միրզոյան. «Լեզվական քաղաքականության պետական ծրագիր չունենք». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարության լեզվի պետական տեսչությունը կվերակազմակերպվի պետական կոմիտեի կամ կստեղծվի պետական կոմիտե: Լեզվի պետական տեսչության նախկին պետ, լեզվաբան Լավրենտի Միրզոյանը թեև խնդիրներ է տեսնում, բայց քայլն առաջընթաց է համարում:

Հիշեց՝ երբ տեսչության պետ էր, բաց նամակով դիմել էր ՀՀ նախագահին, վարչապետին, ԿԳՆ նախարարին:

«Նշել էր, որ լեզվի պետական տեսչությունն այս կարգավիճակով չի կարող գործել՝ օրենքի բացեր կան: Ինձ ցանկանում էին նկատողություն տալ. ի՞նչ իրավունք ունես, որ լեզվի տեսչության կարգավիճակի համար դիմում ես նախագահին: 2007 թ. մասին է խոսքը: Ես տարիներ շարունակ պայքարում էի, որ լեզվի պետական տեսչության կարգավիճակը փոխվի:

Բայց խնդիրներ կան: Մասնավորապես՝ չգիտենք, թե ինչո՞վ պետք է զբաղվի տեսչությունը, որը կոմիտեի պետք է վերածվի: Տեսչության կարգավիճակով իրավունք ուներ տեսչական ստուգումներ կազմակերպել, ակտ–արձանագրություններ կազմել, պայքարել օտարագիր ցուցանակների դեմ: Հիմա կոմիտեի կարգավիճակում պետք է պետական քաղաքականություն իրականացնի, բայց դեռ հստակ չէ, թե ո՞վ է իրականացնելու տեսչական գործառույթները: Այլ խնդիրներ էլ կան, որոնցով պետք է զբաղվել: Օրինակ՝ նախկինում մենք ոչ հայախոսների ծրագիր ունեինք: Մարդիկ, ովքեր ՀՀ–ից արտագաղթել էին ու հետ վերադարձել, մայրենիին չէին տիրապետում: Պետությունը ծրագիր ուներ և անվճար ուսուցում էր կազմակերպում»,–«Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց լեզվաբանը:

Նրա խոսքով՝ կոմիտեն չպետք է միայն ցուցանակների հսկողությամբ զբաղվի. «Լեզվի պետական կոմիտեն հայապահպանության, լեզվական քաղաքականության, տերմինաշինության և այլ հարցերով պետք է զբաղվի: Բացի այդ՝ պետք է վերահսկի եթերի, գրահրատարակչության, պետական պաշտոնատար այրերի լեզուն: Տերմինաբանական կոմիտեն 1956–2002 թթ. եղել է կառավարությանն առընթեր պետական մարմին: Հիմա ո՞վ է զբաղվում նոր տերմինների հարցով: Ոչ ոք: Ով պատահի՝ նոր բառեր է ստեղծում ու դնում շրջանառության մեջ: Լինում են պահեր, երբ մեր լեզուն զավեշտի են վերածում»:

Լավրենտի Միրզոյանը կարևորեց նաև լրատվամիջոցների ու լեզվաբանների համագործակցությունը. «Ժուռնալիստների միությունը ևս խնդիր ունի: Եթերի լեզուն լավը չէ, ուրեմն ամեն մեկն իր գործառույթը պետք է իրականացնի: Իհարկե, առաջնահերթ խնդիրը ստեղծվելիք կոմիտեինն է: Շատ կոմիտեներ այս կամ այն նախարարության աշխատակազմում են գտնվում: Ստեղծվելիք մարմնի դեպքում ևս որևէ խնդիր չկա: Սա միայն կաջակցի և կօգնի, որ ՀՀ–ում լեզվական քաղաքականություն իրականացվի: Հիմա մինչև 2025–2030 թթ. կրթության ծրագիր ունենք, բայց լեզվական քաղաքականության պետական ծրագիր չունենք: Կոմիտեի առաջնահերթ խնդիրն այդ ծրագրի մշակումը պետք է լինի: Մենք ունեցել ենք 2002–2005 թթ. լեզվական քաղաքականության պետական ծրագիր: Իմ պաշտոնավարման ժամանակ այդ ծրագրով աշխատեցինք: 2005 թ. հետո մի քանի անգամ քաղաքականության ծրագիր մշակվեց, բայց այն չէր ընդունվում, որովհետև փոխվում էին նախարարները: Մի շրջանում «Օրինաց երկրի» ներկայացուցիչ էր, մեկ գալիս էր դաշնակցական նախարարը՝ ասում էր պետք չէ, հետո նրան փոխարինում էր ՀՀԿ–ն ու կրկին ասում, որ պետք չէ: Այսինքն՝ կուսակցական շահերն էին խանգարում, որ մենք պետական ծրագիր ունենանք: Բայց լեզուն բոլորինն է, համենայն դեպս, պետք է լեզվական քաղաքականության ծրագիր ունենալ»:

Լեզվաբանն ընդգծեց, որ լեզվի պետական տեսչությունն այսօր իրավունք չունի ստուգումներ անել տնտեսվարող մարմիններում. «Տեսչական գործառույթներ տրվելո՞ւ են ստեղծվելիք կառույցին: Անպայման պետք է տրվի, հակառակ դեպքում ով պետք է վերահսկողություն իրականացնի լեզվին առնչվող ոլորտներում: Այսօր դասագրքերի վիճակն էլ է ահավոր, ոչ մի փորձաքննության չեն ենթարկվում: Բացի այդ՝ կոմիտեում պետք է աշխատեն լեզվաբանները: Այսօրվա տեսչությունում լեզվաբան չկա՝ բոլորը բանասերներ են»:

 

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում