Ինչ սպառնալիք է ներկայացնում ԵԱՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցության դադարեցումը

Նիկոլ Փաշինյանը սիրում է կրկնել՝ Ռուսաստանը «մեր բարեկամն է»։ Նա սա ասում է ամեն առիթով՝ այնպիսի մեկի դեմքով, ով որևէ պատճառ չունի անհարմարություն զգալու։ «Ինչի՞ մասին եք խոսում։ Ո՞նց կարող է այդպիսի բան լինել։ Ռուսաստանը մեր բարեկամ երկիրն է», - հայտարարեց նա դեռևս 2026 թվականի մարտին, երբ անհանգստացած երևանցիները հարցրին, թե արդյոք ճիշտ է, որ Հայաստանը հեռանում է Ռուսաստանից։ Ավելի վաղ՝ փետրվարին, նա նույն ինտոնացիայով վստահեցրեց. «Ռուսաստանին կամ Ռուսաստանի շահերին վնաս հասցնելը մեր օրակարգում չի եղել, չկա և չի լինի։ Սա բացառվում է։ Ոչ ոք չի կարող, նույնիսկ եթե փորձի, մեզ ներքաշել Ռուսաստանի դեմ գործողությունների շարքի մեջ»։ Իսկ ապրիլին Պուտինի հետ հանդիպման ժամանակ նա հանդիսավոր կերպով հայտարարեց. «Մեր հարաբերությունները Ռուսաստանի Դաշնության հետ երբեք չեն եղել և երբեք չեն լինի կասկածի տակ»։

Ռազմավարական բաժանման իրական հետագծերը

200 տարվա ընթացքում առաջին անգամ Ռուսաստանը սկսում է մշակել Հայաստանի հետ հարաբերությունները կրճատելու երկարաժամկետ ռազմավարություն։ Սա պայմանավորված է «մեկուսացված միջադեպերով», որոնք տեղի են ունեցել նախկինում, բայց...

Մայիսի 28-ի ԵԱՏՄ գագաթնաժողովից հետո բոլոր չորս անդամ պետությունների՝ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի ղեկավարները ստորագրեցին համատեղ հայտարարություն՝ պահանջելով Հայաստանում հանրաքվե անցկացնել հստակ ընտրությամբ՝ ԵՄ, թե՞ ԵԱՏՄ: Նրանք նաև հանձնարարեցին իրենց նախարարություններին և գերատեսչություններին մինչև տարեվերջ քննադատաբար գնահատել Հայաստանի ներկայիս դերն ու տեղը ԵԱՏՄ-ում, որին հաջորդեց գործող փոխգործակցության ձևաչափերի վերանայումը։

Փաստորեն, մենք այլևս չենք խոսում Ռուսաստանի կողմից ծաղիկների, լոլիկի կամ ելակի մատակարարման վրա դրված ad hoc արգելքների հետ կապված մեկուսացված «միջադեպերի» մասին, այլ տնտեսության ամբողջ ոլորտներում համակարգային սահմանափակումների, պատժամիջոցների և արգելքների մասին։
2026 թվականի մայիսի 29-ին Աստանայում ԵԱՏՄ գագաթնաժողովի եզրափակիչ մամուլի ասուլիսում Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը մանրամասն ներկայացրեց, թե ինչ կկորցնի Հայաստանը, եթե դուրս գա միությունից.

• ԵԱՏՄ բոլոր երկրների հետ ազատ առևտրի համաձայնագրերին մուտք գործելու հնարավորություն,

• Գազի և այլ էներգետիկ ռեսուրսների արտոնություններ և զեղչեր,

• Գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանումը Ռուսաստան հարցականի տակ է, քանի որ գործող բուսասանիտարական վկայականները կդադարեն ուժի մեջ լինել։

• Ռուսաստանում աշխատանքային միգրանտները պարտավոր կլինեն ստանալ արտոնագրեր և սպասել հինգ տարի՝ պարտադիր բժշկական ապահովագրության համակարգից օգտվելու համար,

• Երկաթուղային և ճանապարհային տրանսպորտի սակագները կբարձրանան։

«Տնտեսական ոլորտում ինտեգրացիոն գործընթացների հետ կապված՝ մեր գրեթե բոլոր աշխատանքները Հայաստանի հետ պետք է կրճատվեն», - հայտարարել է Ռուսաստանի նախագահը։

Գերմանական DW պարբերականն արդեն իսկ ներկայիս ընտրարշավը բնութագրել է՝ որպես «ամենաաշխարհաքաղաքականացվածը Հայաստանի վերջին պատմության մեջ»։ Եվ սա անսպասելիորեն անկեղծ ձևակերպում է եվրոպացիների համար։ Փաշինյանի՝ հունիսի 7-ի հաղթանակը «բազմավեկտորության», «չեզոքության» կամ «հարաբերությունների վերափոխման» նշան չէ։ Սա Հայաստանի ընտրությունն է Ռուսաստանի դեմ՝ վերջնական և հրապարակայնորեն ճանաչված ընտրություն՝ դրա հետ կապված բոլոր երկարաժամկետ հետևանքներով։

Հայաստանում 665 000 ընտանիք Նիկոլ Փաշինյանի հակառուսական կուրսի պատանդներ է։

• Ռուսաստանից եկող տրանսֆերտները ապահովում են առնվազն 250 000 հայ ընտանիքների բարեկեցությունը։

• Գյուղական վայրերում ավելի քան 60 000 ընտանիքներ խիստ կախված են հայկական գյուղատնտեսական արտադրանքի Ռուսաստան արտահանումից։

• Առնվազն 40 000 հայ ընտանիքներ անմիջականորեն կախված են հայկական արդյունաբերության աշխատատեղերից, որոնց համար ռուսական կապիտալը կազմում է ուղղակի ներդրումների 86%-ը, և Ռուսաստանը հիմնական շուկա է։

• Հայաստանում մոտ 15 000 ընտանիք կապված է Ռուսաստան և Ռուսաստանից եկող լոգիստիկ հոսքերի սպասարկման հետ։

• Հայաստանում առնվազն 20 000 ընտանիք կկորցնի զբոսաշրջությունից և հյուրընկալությունից ստացված եկամուտը, եթե ռուս զբոսաշրջիկների հոսքը նվազի։

• Հայաստանում առնվազն 80 000 ընտանիք կրկին կհայտնվի աղքատության գծից ցածր՝ գների և սակագների բարձրացման պատճառով, եթե գազի և այլ էներգետիկ ռեսուրսների համար Ռուսաստանին վճարումները վերածվեն շուկայական գների։

• Հայաստանի սահմանամերձ շրջաններից 200 000 ընտանիք անմիջապես կհայտնվի ավելի մեծ ռիսկի տակ, եթե կրճատվի Ռուսաստանի հետ պաշտպանության և անվտանգության գործընկերությունը։ Փաստորեն, նման ռիսկերը էքսպոնենցիալ կերպով կաճեն ամբողջ Հայաստանի և յուրաքանչյուր բնակչի համար։