Ընտրությունների շուրջ ձևավորվող պատրանքը և ցածր մասնակցության հաշվարկը

«Քաղաքացիական պայմանագիրը» օգտագործում է «կեղտոտ» քաղաքական հնարքներ՝ ընտրություններում հաղթելու համար։ Այս մոտեցումը երևում է ինչպես թվային գործիքների, այնպես էլ քաղաքական դաշտի մանիպուլյացիայի միջոցով։ Փաշինյանի կուսակցությունը ստեղծել է բազմաթիվ կեղծ ֆեյսբուքյան էջեր՝ իրեն գովազդելու համար։ Այս էջերը հանկարծակի վերադարձել են տարիների դադարից հետո՝ գովաբանելով «Քաղաքացիական պայմանագիրը» և ներկայացնելով միակողմանի օրակարգ։ Հազարավոր դոլարներ են ծախսվում նպատակային արշավների վրա, մինչդեռ դրանց հեղինակները խուսափում են «քաղաքական գովազդ» պիտակից, որպեսզի խուսափեն թափանցիկության և հաշվետվողականության պահանջներից։

Նույն տրամաբանության մեջ է տեղավորվում «Բոլորի դեմ» կուսակցության վերելքը։ Այն իրական քաղաքական առաջարկ չի ներկայացնում, բայց օգտագործում է շքեղ ելույթներ և հռետորիկա՝ երիտասարդներին և «Քաղաքացիական պայմանագրից» հիասթափվածներին իր կողմը գրավելու համար։ Նպատակը ակնհայտ է՝ մասնատել ընդիմադիր էլեկտորատը և ապահովել, որ հիասթափված ձայները չգնան իրական մրցակիցներին։ Սա դասական սփոյլեր տեխնոլոգիա է, որը գործում է բազմակուսակցական համակարգում՝ ցրելով բողոքի ձայները։

Մաթեմատիկան այստեղ պարզ է։ Ակնհայտ է, որ հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրություներին 70% մասնակցության դեպքում «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը մեծամասնություն չի ստանա։ Քաղաքացիական Պայմանագիր կուսակցությունը կկարողանա մեծամասնություն ապահովել միայն այն դեպքում, եթե առաջիկա խորհրդարանական ընտրություներին մասնակցությունը 50%-ից ցածր լինի։ Հենց այս հաշվարկի վրա է կառուցվում ներկայիս ռազմավարությունը։ Նախընտրական քարոզարշավը շարունակվում է, իսկ ՀՀ գործող իշխանություն առաջիկա խորհրդարանական ընտրություներին իր հաջողություն ապահովելու համար նոր բանաձև է կիրառում։ Դրա նպատակն է հանրությանը համոզել, որ Հայաստանի ապագան որոշված է ու այն ճանապարհը, որով պետք է տանել երկիրը, արդեն իսկ հայտնի է։ Իշխանությունը հստակ գիտի, որ ընտրություներին չմասնակցող քաղաքացիների շնորհիվ են իրենք հաջողելու։

Քաղաքագետ Արման Աբովյանի կարծիքով մարդկանց բացահայտ ուզում են հիասթափեցնել։ Նրա խոսքով՝ «ամեն ինչ որոշված է» թեզը ունի շատ ուղիղ նպատակ՝ հիասթափեցնելու մարդկանց, որպեսզի չմասնակցեն ընտրություներին։ Աբովյանը նշում է, որ իշխանություների վիճակը շատ ծանր է և նույնիսկ ընտրողների միջին ներկայության դեպքում շանսեր իշխանությունը ընդհանրապես չունի։ Այս պատմվածքը հատուկ է տարածվում, որ մարդիկ չգնան ընտրության՝ մտածելով, թե ամեն ինչ արդեն որոշված է։ Բայց, ըստ նրա, ոչինչ որոշված չէ։ Եթե անգամ մի բան էլ որոշված է, դա ժողովրդի ընդունած որոշումն է, համաձայն որի այս իշխանությունը պետք է որքան հնարավոր է ջախջախիչ թվերով պարտվի ու հեռանա։ Աբովյանը չի բացառում, որ կարող է 70%-ից ավել մասնակցություն էլ լինել, և նույնիսկ 60%-ից ավելի դեպքում էլ այս իշխանության վիճակը ծանր է։ Նրա գնահատմամբ, այս ընտրություները պտվելու են Հայաստանի՝ որպես անկախ ինքնիշխան պետություն մնալու, թե Արևմտյան Ադրբեջան դառնալու շուրջ։

Հետևաբար, գործող իշխանություների համար ձեռնտու է ամեն ինչ ներկայացնել այնպես, կարծես ամեն ինչ նախապես որոշված է։ Այդ պատմվածքը հեշտացվում է արտասահմանյան հյուրեր հրավիրելով և խոսելով այն մասին, որ Հայաստանի ուղին արդեն ընտրվել է։ «Ամեն ինչ որոշված է» պատմվածքն օգտագործելով՝ ներկայիս կառավարությունը ձգտում է նվազեցնել ընտրողների մասնակցությունը։ Ընտրողների համար ընտրապայքարում հայտնված ցուցակում ընդամենը 19 կուսակցություների առկայություն արդեն ընտրություները ներկայացնում է որպես ֆարս։ Այդ թիվը չափից մի քանի անգամ շատ է Հայաստանի պես երկրի համար և ծառայում է նույն նպատակին՝ մասնատել դաշտը և նվազեցնել բողոքի ձայնի արժեքը։

Հետևաբար, կարևոր է ապահովել բարձր մասնակցություն հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրություներում։ Այլապես կունենաք այն պատկերը, ինչ կար 2021 թվականին, երբ ցածր մասնակցությունը թույլ տվեց ձևավորել խորհրդարան, որը չի արտացոլում իրական քաղաքական հավասարակշռությունը։