Ատոմային էներգետիկան կայուն է, անվտանգ՝ փաստում են մասնագետները. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Երեկ Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանում տեղի ունեցավ կլոր սեղան ձևաչափով հանդիպում–սեմինար՝ քննարկելու համար ատոմային էներգիայի առավելությունները, դրա դերը Հայաստանում:

Ասվում է, թե Հայաստանի բնակչությունը հաճախ հակադրում է էներգիայի վերականգնվող աղբյուրներն ու ատոմային էներգետիկան: Հանդիպման նպատակն էր հանրությանը ներկայացնել կանաչ էներգետիկայի տարբեր աղբյուրների օգտագործման մեջ բալանս ապահովելու անհրաժեշտությունը:

Հանդիպման բանախոսներն էին «Հայկական ատոմակայան» ՓԲԸ–ի գլխավոր տնօրենի տեղակալ Գերա Սևիկյանը, Ատոմային էներգետիկայի Օբնինսկի համալսարանի ատոմային ֆիզիկայի և տեխնոլոգիաների բաժնի դոցենտ Ալեքսանդր Նախաբովը և Սանկտ Պետերբուրգի ճարտարագիտական համալսարանի ինժեներային ռադիոէկոլոգիայի ու ռադիոքիմիական տեխնոլոգիաների ամբիոնի ավագ դասախոս Անդրեյ Ակատովը:

Ալեքսանդր Նախաբովը ներկաներին պատմեց «Ռոսատոմ» ընկերության գործունեության և յուրահատուկ տեխնոլոգիաների կիրառման մասին:

Հիշեցնենք, որ ռուսական «Ռոսատոմ» ընկերության կողմից Հայկական ԱԷԿ–ի երկրորդ էներգաբլոկի արդիականացման աշխատանքներ են տարվում: Հանդիպման նպատակներից մեկն էլ Մեծամորի ԱԷԿ–ի՝ տարածաշրջանի համար անվտանգ լինելը ներկայացնելն էր: Հայտնի է, թե ինչպես մեր հարևան Թուրքիան ու Ադրբեջանը բազմիցս մամուլի միջոցով լուրեր են տարածում հայկական ԱԷԿ–ի վտանգավոր լինելու և դրա շուտափույթ փակման վերաբերյալ: Այս հանդիպումը նաև այդ առասպելները ժխտելուն էր միտված:

Գերա Սևիկյանը հանդիպման մասնակիցներին ներկայացրեց հայկական ատոմակայանի պատմությունը, դրա զարգացման ու արդիականացման նպատակները, ճանապարհները: Ինչպես հայտնի է, Հայաստանում պետք է նոր ատոմակայան կառուցվի, որի աշխատանքները կսկսվեն ոչ շուտ, քան 2019 թ., իսկ շինարարական աշխատանքները կտևեն մոտավորապես 7–9 տարի: Այդպիսով վերջինիս շահագործումը տեղի կունենա ոչ շուտ, քան 2027 թ.–ին:

Հայկական ատոմակայանի երկրորդ էներգաբլոկի շահագործումը երկարաձգելու նպատակով ստեղծվել են կոմիտեներ՝ Ռուսաստանից դա «Ռոսատոմն» է, իսկ Հայաստանից՝ Էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարությունը: Ծրագրի անմիջական իրականացման նպատակով էլ ներգրավվել են իրավասու կազմակերպություններ՝ Ռուսաստանից կրկին «Ռոսատոմը», իսկ Հայաստանից՝ ՀԱԷԿ–ը:

ՀԱԷԿ–ում իրականացված մոդեռնիզացիայի ամբողջական ծախսը կազմել է մոտ 100 միլիոն դրամ: Եվ ինչպես ՀԱԷԿ–ի փոխտնօրենի տեղակալն է նշում՝ պարզ է, որ նման մասշտաբ ունեցող ծրագիրը չէր կարող իրականացվել առանց միջազգային կազմակերպությունների և առանձին երկրների զգալի աջակցության՝ ֆինանսական առումով: Սեփական ուժերով ՀԱԷԿ–ը իրականացրել է աշխատանքների 15%–ը, Եվրամիությունը տրամադրել է գումարի 33%–ը, ԱՄՆ–ն՝ 18%–ը, ՄԱԳԱՏԷ ընկերությունը՝ 6%–ը, Ռուսաստանը՝ 10%–ը, Ֆրանսիան՝ 6%–ը, իսկ Չեխիան ու Մեծ Բրիտանիան՝ 3–ական տոկոսը:

Սևիկյանն իր խոսքում նաև շեշտեց, որ հայկական ատոմակայանի գոյության և դրա շահագործման ողջ ընթացքում չի եղել և ոչ մի դեպք՝ կապված ատոմային կամ ռադիացիոն անվտանգության խափանման հետ:

Ալեքսանդր Նախաբովը, ներկայացնելով «Ռոսատոմի» ներկայիս գործունեությունը՝ նշեց, որ վերջին տվյալներով իրենք ունեն 115 նախագիծ, որից 42–ը կառուցվում է կամ նախագծվում, 57–ը գործող է, իսկ 16–ը դուրս է բերվում շահագործումից:

Ըստ Նախաբովի՝ շուկայում ցանկացած վառելիքի գին անընդհատ տատանվում է, իսկ ատոմային էներգետիկայի շուկան կայուն է՝ բնական հումքի հաշվին:

Հավելենք, որ թեև հայկական ատոմակայանը գտնվում է սեյսմավտանգ գոտում, կայանն ընդունակ է դիմակայել 8–9 մագնիտուդ հզորությամբ երկրաշարժերի: Ի դեպ, կայանի փոխտնօրենի տեղակալ Սևիկյանը իր խոսքում նշեց, որ ժամանակին ատոմակայանը անցել է դրա միջով և ոչ մի՝ նույնիսկ աննշան ազդեցություն չի եղել կայանի աշխատանքի վրա: Խոսքը գնում է Սպիտակի երկրաշարժի մասին: Թեև ատոմակայանը էպիկենտրոնից բավական հեռու է գտնվել, սակայն երկրաշարժը զգացվել է նաև ատոմակայանին հարող տարածքում:

 Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում