English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
Customer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative SolutionKhachaturian Rooftop Grand Opening Supported by IDBankUcom’s Sales and Service Center Reopens at 24/2 Shahumyan Street in Ararat Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stageUcom Supports the Installation of a 15 kW Solar Power Plant at the Vayk Sports School New Financial Skills at the Davidbek Games: Idram&IDBankCashIn Services at AraratBank ATMs: Fast, Simple, and SecureUcom Sales and Service Center Reopens at 3/47 Yerevanyan Street in Yeghvard Up to 25% idcoin when purchasing Flyone flight tickets: Idram&IDBank Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by EuromoneyUcom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in Armenia
All Timeline »
Economy

Գնաճի պատճառները և հետևանքները Հայաստանում. ի՞նչ է սպասվում սպառողին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

2026 թվականի մարտի տվյալներն արտացոլում են հանրապետությունում սպառողական գների 4,5 տոկոս աճ՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակաշրջանի համեմատ, երբ գնաճային ցուցանիշը կազմել էր 3,3 տոկոս, ինչը վկայում է գնաճի զգալի արագացման մասին և բացահայտում, որ տնտեսական համակարգը հայտնվել է որոշակի ճնշման տակ, որի առաջնային դրսևորումը սննդամթերքի գների անհեռանկարային բարձրացումն է։

Սննդամթերքի գների աճի տեմպերի արագացումը՝ 5,4 տոկոսից մինչև 7,8 տոկոս, հատկապես անհանգստացնող է այն տեսանկյունից, որ պարենային ապրանքները կազմում են հայ ընտանիքների սպառողական զամբյուղի զգալի մասը, և այդ կատեգորիայի թանկացումն անմիջապես զգացվում է՝ քաղաքացիների գնողունակության նվազման տեսքով։

Սննդամթերքի գների աճի արագացման հիմնական պատճառներից մեկը, որը պետք է դիտարկել ավելի լայն աշխարհաքաղաքական համատեքստում, կապված է Իրանի՝ որպես Հայաստանի կարևոր առևտրային գործընկերոջ՝ վերջերս ձեռնարկած քայլերի, ամսնավորաբար իրանական ծագման սննդամթերքի և գյուղատնտեսական ապրանքների՝ արտահանման արգելքի հետ։ Այս սահմանափակումը, որը գործի է դրվել ավելի քան մեկ ամիս առաջ՝ պայմանավորված տարածաշրջանում պատերազմական իրավիճակի սրմամբ և Թեհրանի ծրագրով՝ բավարարելու սեփական ներքին շուկայի աճող պահանջարկը, էական հետևանքներ է ունեցել Հայաստանի սպառողական շուկայի համար։ Չնայած պաշտոնական վիճակագրական տվյալները դեռևս ամբողջությամբ չեն հրապարակվել, տնտեսական ոլորտի պատասխանատու մարմինների կանխատեսումներն արդեն նախազգուշացնում են, որ իրանական սննդամթերքի արտահանման արգելքը կունենա մեկուկես կամ նույնիսկ գրեթե երկու տոկոս ազդեցություն ընդհանուր գնաճի ցուցանիշի վրա, ինչը լրացուցիչ տնտեսական ճնշում է ստեղծում։

Բայց, երբ վերլուծում ենք 2026 թվականի առաջին եռամսյակի գնաճային դինամիկան, պարզ է դառնում, որ խնդիրը ոչ միայն կապված է առանձին ամիսների տատանումների հետ, այլ ներկայացնում է ավելի համակարգային բնույթ ունեցող երևույթ։ Եռամսյակային հիմքով գնաճը կազմել է 3,2 տոկոս՝ նախորդ տարվա 2 տոկոսի դիմաց, ինչը նշանակում է գնաճային ճնշման զգալի ուժեղացում և տնտեսական միջավայրի անկայունացում։ Այս աճի հիմքում նորից ընկած է պարենային ապրանքների գների բարձրացման արագացումը՝ 3,7 տոկոսից մինչև 6,8 տոկոս, որը համարյա կրկնապատկում է նախորդ ժամանակաշրջանի գնաճային տեմպերը և ցույց է տալիս, որ սննդամթերքի շուկան գտնվում է լուրջ թերհավասարակշռվածության վիճակում։

Սննդամթերքի գների աճի ինտենսիվ դինամիկան ստեղծում է լուրջ մարտահրավերներ Հայաստանի բնակչության մեծ զանգվածների համար՝ հատկապես նկատի ունենալով, որ հասարակության զգալի մասի եկամուտները չեն աճում գնաճին համապատասխան տեմպերով։ Սննդամթերքի ծախսերը կազմում են ցածր և միջին եկամուտ ունեցող ընտանիքների ամսական բյուջեի զգալի մասնաբաժինը։ Իսկ երբ այդ ապրանքների գները բարձրանում են 7-8 տոկոսի չափով, այն ուղղակի և ճնշող ազդեցություն է ունենում կենսամակարդակի վրա։ Մարդիկ ստիպված են լինում կրճատել սննդի սպառումը, անցնել ավելի էժան, բայց հաճախ ավելի պակաս որակյալ արտադրանքի, սահմանափակել այլ անհրաժեշտ ծախսերը՝ հրաժարվելով առողջապահությունից, կրթությունից, մշակութային ծրագրերից։ Սա հանգեցնում է սոցիալական անհավասարության խորացման, աղքատության մակարդակի բարձրացման, սոցիալական լարվածության աճի, ինչը երկարաժամկետ հեռանկարում կարող է լուրջ սպառնալիքներ ստեղծել հասարակական կայունության համար։

Առանձնահատուկ ուշադրություն են պահանջում նաև շուկայական վարքագծի այն դրսևորումները, որոնք կապված են գների արհեստական բարձրացման և անբավարար վերահսկողության հետ։ Նախատոնական շրջաններում կամ ընդհանուր գնաճային ֆոնի պայմաններում որոշ վաճառողներ և միջնորդներ միանգամից և անհարկի ավելի են բարձրացնում գները՝ օգտվելով իրավիճակից և փորձելով ստանալ լրացուցիչ շահույթ՝ սպառողների հաշվին։ Այս պրակտիկան, որը գնահատվում է որպես անբարեխիղճ տնտեսվարում և սպառողների իրավունքների խախտում, ցավալիորեն տարածված է և կապված է հանրապետությունում շուկայական վերահսկողության մեխանիզմների անբավարար գործունեության հետ։

Պետական վերահսկող մարմինները, որոնք պարտավոր են ապահովել արդար մրցակցություն և սպառողների պաշտպանություն, հաճախ ի զորու չեն արձագանքել գների անհիմն բարձրացմանը, կատարել համակարգված և արդյունավետ ստուգումներ, կիրառել պատժամիջոցներ խախտողների նկատմամբ։ Վերահսկողության անարդյունավետությունը ստեղծում է այնպիսի մթնոլորտ, որը խրախուսում է անբարեխիղճ գործարարներին շարունակելու իրենց գործելակերպը, ինչի արդյունքում էլ վտանգվում է շուկայի առողջ զարգացումը։

Պատշաճ վերահսկողության բացակայությունը նշանակում է նաև, որ սպառողները մնում են անպաշտպան և չեն ունենում արդյունավետ մեխանիզմներ իրենց իրավունքները պաշտպանելու համար՝ բախվելով այնպիսի իրավիճակների, որոնց դեմ պայքարելու հնարավորություն չունեն։

ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 Mher Ananyan joins Unibank's Management Board

1

 Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy

2

 Converse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions

3

 IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch ...

4

 Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive

5

 Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game

6

 "Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams

7

 Ucom Expands International Roaming Capabilities

8

 Results of the Junius Tournament Announced: The Next Round Ahead

9

 Customer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” Branch

10
Sport
Unisport – Armenian Futsal Cup holder AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1
Politics
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Socity
Results of the Junius Tournament Announced: The Next Round Ahead Ucom Expands International Roaming Capabilities Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive
Economy
"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams Mher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game
Culture
New Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music Academies Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stage Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll