Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026Idram Becomes a Partner of “Little Mher”Unibank has launched instant transfers by phone number Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League ChampionOn May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6
Politics

TRIPP-ի շուրջ աճող ռիսկերը․ Հայաստանը կարող է հայտնվել մեծ ուժերի մրցակցության կիզակետում

Տարածաշրջանն այս պահին շարունակում է պայթունավտանգ մնալ։ Իրանի Իսլամական Հանրապետության շուրջ ստեղծված իրավիճակը մտահոգիչ է բոլոր նրանց համար, ովքեր առանց ռոմանտիկ զեղումների հասկանում են հնարավոր սպառնալիքներն ու վտանգները։ Հայաստանի իշխանությունը թերևս իրեն չհասկացողների շարքում է դասում, բայց, այսպես ասած, «շառից ու փորձանքից» հեռու մնալու միտումով, միաժամանակ շարունակում է հպարտանալ իր TRIPP կոչվող նախաձեռնությամբ։ «Փաստ»-ի հետ զրույցում քաղաքական գործիչ Աննա Կոստանյանը նշում է, որ եթե այդ նախագիծը կյանքի կոչվի, կարող է կտրուկ աճել Հայաստանի տարածքում մեծ ուժերի մրցակցության և Իրանի զգայուն անվտանգային խնդիրների լուծման թատերաբեմ դառնալու վտանգը։

Աննա Կոստանյանը հիշեցնում է, որ նախագիծը ներկայացվում է որպես Միացյալ Նահանգների հովանավորությամբ Ադրբեջան–Հայաստան համագործակցության բաղադրիչ՝ Հայաստանի տարածքով տարանցիկ կապ ապահովելու համար։ Սակայն, նրա խոսքով, փաստաթղթում հստակ նշվում է, որ այն չի ստեղծում իրավական պարտավորություններ կամ անվտանգության երաշխիքներ։

Կոստանյանի դիտարկմամբ՝ Իրանի վերջին գործողություններից կարելի է նկատել երկակի մոտեցում։ Մի կողմից՝ մարտի 7-ին Իրանի նախագահը հայտարարել էր, որ Թեհրանը պատրաստ է դադարեցնել հարևանների ուղղությամբ հարվածները, եթե նրանց կողմից հարձակումներ չլինեն։ Մյուս կողմից՝ Իրանի բարձրաստիճան պաշտոնյաները օրեր առաջ բաց տեքստով զգուշացրել են, որ այն երկրները, որոնք կմիանան Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի ռազմական գործողություններին, կարող են դիտվել որպես «օրինական թիրախ»։ Նրա խոսքով՝ Իրանն առայժմ փորձում է պահպանել զսպման և պատժիչ սպառնալիքի համակցված քաղաքական գիծը։

Քաղաքական գործչի գնահատմամբ՝ Իրանի զգայունությունը այս նախագծի նկատմամբ բավական բարձր է։ Նա հիշեցնում է, որ դեռ 2025 թվականի օգոստոսին արդեն պարզ էր՝ Թեհրանը բացասաբար է արձագանքել այսպես կոչված «Թրամփի միջանցքի» նախագծին և այն դիտել որպես իր ռազմավարական միջավայրի փոփոխության նկատմամբ վտանգ։ Կոստանյանի խոսքով՝ Իրանի տեսանկյունից խնդիրը միայն ճանապարհը կամ առևտուրը չէ։ Կարևոր հարցն այն է, թե ով է վերահսկում այդ ուղին, ինչ աշխարհաքաղաքական ուժեր են կանգնած դրա հետևում և արդյոք այն փոխում է ուժերի հավասարակշռությունը Իրանի հյուսիսային սահմանին։

Միևնույն ժամանակ նա նշում է, որ եթե նախագիծը մնա բացառապես քաղաքացիական բնույթի, իսկ մաքսային և սահմանային ամբողջական վերահսկողությունը գործնականում մնա Հայաստանի ձեռքում, ինչպես նաև այնտեղ չառաջանա որևէ ռազմական, կիսառազմական կամ հատուկ անվտանգային բաղադրիչ արտաքին ուժերի մասնակցությամբ, ապա Իրանի կողմից ուղիղ ռազմական սրացման հավանականությունը կարող է լինել ցածր։

Սակայն, նրա խոսքով, իրավիճակը կարող է կտրուկ փոխվել, եթե Իրանը սկսի նախագիծը ընկալել ոչ թե որպես հայկական վերահսկողությամբ տնտեսական նախաձեռնություն, այլ որպես Միացյալ Նահանգների ռազմավարական հենակետ տարածաշրջանում։ Այդ դեպքում, նույնիսկ առանց բաց ռազմական բախման, կարող են ի հայտ գալ այլ ռիսկեր՝ քաղաքական ճնշումներ, սպառնալիքներ, սահմանային լարվածություն, կիբերհարձակումներ, ինչպես նաև տեղեկատվական և հիբրիդային ազդեցության փորձեր։

Կոստանյանի գնահատմամբ՝ նախագծի իրականացման դեպքում Հայաստանի համար առաջացող հիմնական վտանգներից առաջինը կարող է լինել այն, որ Իրանը Հայաստանը կսկսի դիտարկել ոչ թե որպես չեզոք հարևան, այլ որպես Միացյալ Նահանգների տարածաշրջանային նոր անվտանգության ճարտարապետության մասնակից։ Երկրորդ վտանգը, նրա խոսքով, ենթակառուցվածքային բնույթ ունի․ նման խոշոր նախագծերը հաճախ դառնում են ահաբեկչական, կիբեր կամ դիվերսիոն գործողությունների թիրախ։ Երրորդը դիվանագիտական ռիսկն է, երբ կարող են բարդանալ Հայաստան–Իրան տնտեսական և քաղաքական հարաբերությունները, եթե Հայաստանը չկարողանա համոզիչ կերպով ցույց տալ, որ նախագիծը հակաիրանական բնույթ չունի։

Միևնույն ժամանակ Կոստանյանը նշում է, որ միայն Հայաստանի տարածքով անցնող լոգիստիկ ճանապարհի պատճառով երկրի ուղղակի ներքաշումը ռազմական հակամարտության մեջ քիչ հավանական է։ Նրա խոսքով՝ դրա համար պետք է առնվազն մեկ լրացուցիչ պայման։ Օրինակ՝ Իրանը պետք է համոզված լինի, որ այդ ենթակառուցվածքը օգտագործվում է իր դեմ ուղղված ռազմական գործողությունների համար կամ որ Հայաստանը գործնականում ներգրավված է հակաիրանական գործողություններում։

Սակայն նա չի բացառում, որ եթե տարածաշրջանային պատերազմն ընդլայնվի և Իրանը սկսի ավելի լայնամասշտաբ թիրախավորել հակառակ ճամբարի ռազմական ենթակառուցվածքային կետերը, ապա այդ դեպքում Հայաստանում ռազմական գործողությունների վտանգը կարող է աճել նաև այս նախագծի պատճառով։ Նրա խոսքով՝ Իրանի վերջին հայտարարությունները հենց այդ տրամաբանությունն են հուշում․ հարևաններին չհարվածելու պատրաստակամությունը պայմանական է և կախված է կոնկրետ իրավիճակից։

Կոստանյանի համոզմամբ՝ ստեղծված իրավիճակում Հայաստանը պետք է առավել զգուշավոր քաղաքականություն վարի։ Նրա կարծիքով՝ անհրաժեշտ է առնվազն ժամանակավորապես հետաձգել նախագիծը, իրավական հստակությամբ ամրագրել Հայաստանի լիակատար վերահսկողությունը սեփական ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ և միաժամանակ նախաձեռնել առանձին տնտեսական ծրագրեր Իրանի հետ։ Նրա խոսքով՝ դա կարող է ցույց տալ, որ Հայաստանը չի տեղափոխվում որևէ նոր աշխարհաքաղաքական առանցքի տակ և շարունակում է հավասարակշռված հարաբերություններ պահպանել տարածաշրջանի կարևոր գործընկերների հետ։