Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offerAraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic Development
Politics

Եկեղեցու հարցը թուրք-ադրբեջանական շահերի ստվերում

Հայաստանում Հայ Առաքելական Եկեղեցու շուրջ ծավալվող գործընթացները վաղուց դադարել են լինել զուտ ներքին հակասությունների կամ իշխանություն-եկեղեցի հարաբերությունների շրջանակում դիտարկվող երևույթ։ Մասնագետների ու քաղաքական վերլուծաբանների լայն շրջանակի համոզմամբ՝ այսօր տեղի ունեցող ճնշումները կրում են համակարգային բնույթ և տեղավորվում են ավելի լայն աշխարհաքաղաքական տրամաբանության մեջ, որտեղ ակնհայտորեն երևում են Թուրքիայի և Ադրբեջանի երկարաժամկետ շահերը։ Այն, ինչ սկզբնապես ներկայացվում էր որպես կառավարության և եկեղեցու միջև հռետորական բախում, վերջին ամիսներին վերածվել է շինծու քրեական գործերի, հոգևորականների նկատմամբ ճնշումների և եկեղեցու ներքին կառույցները քայքայելու փորձերի։

Այս ամենը, ըստ փորձագետների, չի հետապնդում միայն ներքաղաքական նպատակներ կամ ընդդիմադիր ձայները լռեցնելու խնդիր։ Խնդիրը շատ ավելի խորն է․ հարվածի տակ է դրվում հայ ազգային ինքնության հիմնասյուներից մեկը՝ եկեղեցին՝ որպես հոգևոր, պատմական և խորհրդանշական կենտրոն։ Պետական քաղաքականությունը այս փուլում կառուցվում է երկակի մեխանիզմով։ Մի կողմից կիրառվում է ուղիղ ճնշում՝ իրավապահ համակարգի միջոցով, մյուս կողմից՝ ներսից ապակայունացման փորձեր, երբ նախկինում հոգևոր խորհրդից հեռացված կամ եկեղեցական կարգապահությունից դուրս մնացած անձինք օգտագործվում են որպես ազդեցության գործիք։ Պաշտոնական մակարդակում իշխանությունը փորձում է պահել ձևական հեռավորություն՝ Էջմիածնում տեղի ունեցողը ներկայացնելով որպես եկեղեցու ներսում իբր բնական պառակտում։ Սակայն այդ բացատրությունը գնալով ավելի քիչ է համոզում նույնիսկ չեզոք դիտորդներին։

Հարցն օրինաչափորեն առաջանում է՝ ինչո՞ւ հենց հիմա։ Վերլուծաբանների մի մասը պատասխանը տեսնում է արտաքին քաղաքական վերջին զարգացումների մեջ։ Հայ Առաքելական Եկեղեցու թուլացումը պատմականորեն լիովին համընկնում է Թուրքիայի և Ադրբեջանի ռազմավարական օրակարգի հետ։ Եկեղեցին ոչ միայն հավատքի կառույց է, այլ նաև ազգային հիշողության, ցեղասպանության միջազգային ճանաչման, Արցախի հարցի և հայկական ինքնության պահպանման կարևոր հենարան։ Հետևաբար դրա ազդեցության նվազեցումը բացում է ճանապարհ ազգային օրակարգի վերանայման համար։ Կաթողիկոսի դեմ ծավալվող ներկայիս արշավը շատերի համար տեղավորվում է վերջին տարիներին արձանագրված նույն շղթայի մեջ․ Արցախի հարցի դուրս մղումը միջազգային և ներքին օրակարգից, «պատմական տրավմաներից» հրաժարվելու վտանգավոր թեզերի շրջանառությունը, սահմանադրական փոփոխությունների նախապատրաստումը։

Մասնագետները չեն բացառում, որ եկեղեցու շուրջ տեղի ունեցող զարգացումները պայմանավորված են արտաքին գործընկերների հետ ձեռք բերված, սակայն չբարձրաձայնված պայմանավորվածություններով, որոնք պետք է իրականացվեն հստակ ժամանակացույցով։ Քաղաքագետ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանը, անդրադառնալով Էջմիածնում տեղի ունեցած վերջին իրադարձություններին, դրանք նկարագրում է ոչ միայն որպես քաղաքական, այլև խորապես բարոյական փորձություն հասարակության համար։ Նրա խոսքով՝ Մայր Աթոռում տեղի ունեցածը ցույց տվեց, թե ինչպիսին է ժողովրդի իրական ուժը, երբ այն կանգնում է իր հոգևոր արժեքների պաշտպանության դիրքում։

Նա ընդգծում է, որ հոգևոր դավաճանությունը միշտ էլ ունի նույն դեմքը, իսկ հասարակության արձագանքը դարձավ դրա լավագույն բացահայտումը։ Մելիք-Շահնազարյանի համոզմամբ՝ այն օրը Մայր Աթոռում ժողովուրդը կարողացավ վերականգնել բարոյական սահմանները և ցույց տալ, որ եկեղեցու դեմ ուղղված գործողությունները չունեն հասարակական լեգիտիմություն։

Նրա գնահատմամբ՝ սա ոչ միայն դիմադրություն էր կոնկրետ գործընթացին, այլ հիշեցում, որ առանց հոգևոր միջուկի և պատմական հիշողության ազգը դառնում է առավել խոցելի արտաքին մանիպուլյացիաների ու պարտադրված օրակարգերի առաջ։ Այս ֆոնին միջազգային արձագանքները ևս ուշագրավ են։ Հայ Առաքելական Եկեղեցու դեմ իրականացվող գործողությունները գնալով ավելի են ընկալվում որպես ամոթալի երևույթ համաշխարհային լսարանի համար։ Վերլուծաբանները հիշեցնում են վերջերս Գերմանիայում անցկացված հանրահավաքը և Փարիզում տեղի ունեցած միջոցառումը, որտեղ բարձրաձայնվել է մտահոգություն Հայաստանում ձևավորված իրավիճակի վերաբերյալ։

Ընդգծվում է, որ խոսքը բացառիկ դեպքի մասին է, երբ պետական իշխանությունը փաստացի միջամտում է դարավոր եկեղեցու ներքին կյանքին՝ խախտելով ոչ միայն ազգային ավանդույթները, այլև միջազգային նորմերը։

Այսօր արդեն ակնհայտ է, որ եկեղեցու շուրջ ընթացող պայքարը չի սահմանափակվում կրոնական կամ ներքաղաքական դաշտով։ Այն վերածվել է քաղաքակրթական ընտրության հարցի, որտեղ վճռվում է՝ արդյոք Հայաստանը կպահպանի իր հոգևոր ու պատմական ինքնությունը, թե կմտնի արժեքների վերանայման վտանգավոր ճանապարհ, որը լիովին համընկնում է արտաքին ուժերի շահերին։