Սպասելիքներն ու իրականությունը. ի՞նչ է պետք երիտասարդներին գիտության մեջ պահելու համար. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Բարձր աշխատավարձի, կարիերայի աստիճանական բարձրացման հնարավորության բացակայության պայմաններում երիտասարդներին գիտության մեջ պահելու համար պետությունը ցանկանում է մեկ այլ ճանապարհով գնալ: Կրթության և գիտության նախարարության գիտության պետական կոմիտեի մակարդակով չի բացառվել, որ գիտնականներին տրվող հավելավճարները հետագայում կգումարվեն նրանց կենսաթոշակին: Զուգահեռ՝ հնարավոր է նաև տարեց գիտնականներին առաջարկեն զիջել իրենց պաշտոնները երիտասարդներին:

Գիտությունների ազգային ակադեմիայի արհմիության միացյալ կոմիտեի նախագահ, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու Կիմա Միքայելյանը «Փաստ»–ի հետ զրույցում նշեց, որ տարեց գիտնականներին իրենց պաշտոնները զիջելու վերաբերյալ դեռ պաշտոնական որևէ տեղեկատվություն չկա:

Ըստ նրա՝ երիտասարդներին այստեղ պահելու ցանկությունը ողջունելի է, բայց հարցին պետք է զգուշորեն մոտենալ:

«Նրանք կարող են ընդունվել աշխատանքի, որոշակի պրակտիկա ձեռք բերել ու թողնել գնալ արտասահման: Իսկ երիտասարդներին այստեղ պահելու համար պետք է նախ բարձր վարձատրություն լինի, որ կարողանան իրենց գոյությունը մարդավարի պահել: Բացի այդ, նորմալ աշխատանքային պայմաններ և սարքավորումներ են պետք: Ի տարբերություն այլ բնագավառների, գիտնականներին բարձրորակ, թանկարժեք ու ժամանակակից սարքավորումներ են հարկավոր: Մեզ մոտ այդ սարքավորումները ձեռք են բերվում այնքանով, որքանով ներում են ինստիտուտի հնարավորությունները»,– ասաց մեր զրուցակիցը:

Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ գիտնականներին տրվող հավելավճարները հետագայում կգումարվեն կենսաթոշակին, Կիմա Միքայելյանը նշեց, որ այդ հարցով դիմել են կառավարությանը:

«Գիտությունների թեկնածուներն ամսական ստանում են 25 հազար դրամ հավելավճար, դոկտորները՝ 50 հազար: Մեր արհմիությունը դիմել է կառավարություն, որպեսզի թոշակի գնալուց հետո նրանց թոշակին ավելանան նաև հավելավճարները: Մեզ հայտնել են, որ այդ հարցով զբաղվում են: Այդ 25 կամ 50 հազարը նա ամսական ծախսում է ամեն օր աշխատանքի գալու ու հանապազօրյա հացն ապահովելու համար: Եթե 70 տարեկան մեծահասակ մարդը 50 կամ 60 հազար դրամի համար աշխատանքի է գալիս, ուրեմն՝ դրա կարիքն ունի: Երբ այդ փոփոխությունն ընդունվի, ուղարկեն թոշակի՝ կգնա: Իհարկե, թոշակներին հավելավճարներն ավելացնելը բոլորովին մեծ բան չէ, բայց ծանրությունը մի քիչ կթեթևացնի»,–նկատեց նա:

Գիտնականների վարձատրությունը, հետագայում նաև նրանց թոշակի ընդհանուր չափերն ըստ Կ. Միքայելյանի՝ ևս որոշակի հարցեր է առաջացնում. «Գիտական աշխատողն ավելի քիչ գործ չի անում, քան ոստիկանը, որոնց դեպքում թոշակն ավելի բարձր է: Բայց չգիտես ինչու՝ ոստիկանը գիտնականից 3 անգամ ավելի թոշակ պետք է ստանա»:

ԳԱԱ արհմիության միացյալ կոմիտեի նախագահն այլ մտահոգություն էլ հայտնեց, ըստ որի՝ ակադեմիայի հիմնարկությունների, գիտահետազոտական ինստիտուտների և կառույցների համար կառավարությունն այս տարի կրճատումներ է նախատեսել:

«7% կրճատում է նախատեսվում, որը չի կարող շրջանցել կադրերին: Ակադեմիայի ֆինանսավորման 80%–ը աշխատավարձի ֆոնդ է գնում, իսկ 20–ը մնում է այլ ծախսերի համար: Հիմա եթե այդ կրճատումը տարածվի նաև այլ ճյուղերի վրա՝ ինստիտուտները չափազանց կաղքատանան և ծախսելու, այլ գործեր իրականացնելու ոչ մի հնարավորություն չեն ունենա: Դրա համար այդ կրճատումը պետք է անդրադառնա կադրային քաղաքականության վրա:

Վերջերս արհմիությունների կոնֆեդերացիան իր համագումարում հայտարարեց, որ կրճատումների ժամանակ պետք է ընտրողական քաղաքականություն վարել: Պարտադիր չէ, որ կրճատելուց տարիքային ցենզը գործի, այլ կարելի է վատ աշխատողին կրճատել, իսկ համեմատաբար լավ աշխատողին կամ կարիքավոր մարդկանց՝ պահել: Որքանով այդ որոշումը կկիրառվի՝ չեմ կարող ասել, բայց ըստ մեր նախագահի հետ ունեցած զրույցի, կադրերի կրճատումներ անպայման լինելու են»,–եզրափակեց Կ. Միքայելյանը:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում