Պատմական և մշակութային արժեք ունեցող հուշարձանները վարձով են տրվում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մշակույթի նախարարությունը հայտարարել է Վայոց ձորի մարզի Գնիշիկի համայնքի վարչական տարածքում գտնվող «Մագելի», Արենի համայնքի վարչական տարածքում գտնվող «Արենի 1» («Թռչունների»), Արփի համայնքի վարչական տարածքում գտնվող «Արջերի», «Մոզրովի» և Արագածոտնի մարզի Աղձք համայնքի վարչական տարածքում գտնվող «Քարե դռներ» պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձան հանդիսացող քարանձավները զբոսաշրջության նպատակով վարձակալության տրամադրելու մրցույթի մասին:

Մշակույթի նախարարության կողմից մրցույթի մասնակցության կանխավճարի չափ է սահմանվել 20 հազար դրամը:

Համահայկական բնապահպանական ճակատի անդամ Լևոն Գալստյանը հուշարձան–քարանձավների՝ վարձույթով հանձնելու գաղափարը այնքան էլ չի ողջունում: Բնապահպանն ասում է, որ եղել է վարձույթով հանձնելու ցուցակում ընդգրկված և՛ «Արջերում», և՛ «Մոզրովում» և չի պատկերացնում, թե «Մոզրովի» քարանձավն ինչպես պետք է զբոսաշրջության համար օգտագործվի:

«Մոզրովում» մուտքերը դժվարանցանելի են, սենյակները փոքր, մարդկանց անցնելը մեծ բարդությունների հետ է կապված: «Արջերի» քարանձավն էլ շատ նեղ անցումներ ունի: Այնտեղ պառկած վիճակում ու միայն սողալով կարող ես անցնել: Քանի որ ես եղել եմ այդ քարանձավներում, հասկանում եմ, որ լավագույն դեպքում «Արջերի» երկու սենյակները կարող են ինչ–որ կերպ օգտագործվել: Պետք է մտնեն, քանդեն, մեծացնեն, բացեն ինչ–որ ճանապարհներ: Եթե այդ տրամաբանությամբ է արվում, ուրեմն՝ անթույլատրելի է»,– ասաց նա: Ըստ նրա՝ հավանական է, որ կոչնչացվի ամբողջ քարանձավային համակարգը: Նման բան չանելու երկրորդ պատճառն էլ, ըստ Լևոն Գալստյանի, այն է, որ եթե նույնիսկ մենք ունենք այդ տիպի բնական միջավայր, որը կարելի է օգտագործել զբոսաշրջության նպատակներով, պետք է լուրջ չափորոշիչներ և օրենսդրական բազա լինի դրա համար: Նաև պետք է լուրջ վերահսկողություն լինի այդ ամենի նկատմամբ:

«Որովհետև եթե չլինի, նույնիսկ ամենալավ ցանկությունների դեպքում, նախարարությունը կտա դրանք ինչ–որ մեկին օգտագործման համար, և այդ օգտագործողները քարանձավները վարի կտան: Պետք է լինի լուրջ վերաբերմունք այդ ամենի նկատմամբ: Դրա համար էլ այս վիճակում վտանգավոր է ընդհանրապես այդ մասին խոսելը, մինչև չափորոշիչները օրենսդրորեն, կառավարության որոշումներով հստակ չձևակերպվեն և լուրջ մասնագիտական մոտեցում չլինի դրա նկատմամբ: Պետք է հասկանալ, թե ի՞նչ վտանգներ կան կենսաբազմազանության տեսանկյունից և կամ էկոլոգիական վիճակի հետ կապված»,– նշեց մեր զրուցակիցը:

Վերջինս նաև տեղեկացրեց, որ իրենք ժամանակին առաջարկել են փակել «Մոզրովի» մուտքը, սակայն ոչինչ չարվեց, ինչի արդյունքում շարունակվում է փոշիների՝ քարանձավից ներս լցվելու գործընթացը, ինչը բերել է նաև քարանձավի ջերմային ռեժիմի փոխոխության:

«Փաստի» այն հարցին, թե սրա հետ կապված միջազգային փորձ կա, Գալստյանը պատասխանեց, թե ինքը տեսել է, որ օգտագործում են, բայց կառավարման և վերահսկման մակարդակից արդեն իր համար հասկանալի էր, որ դրսում փորձ է արվում հնարավորինս նվազեցնել պատճառվող վնասների մակարդակը:

«Այնտեղ դու այդ մոտեցումը զգում ես, բայց Հայաստանում, ցավոք սրտի, ո՛չ, որովհետև ո՛չ կառավարողներն են ուզում դա զգալ ու հասկանալ, և ո՛չ էլ օգտագործողները: Իսկ դա կբերի շատ անհասկանալի ու անկանխատեսելի երևույթների»,– նշեց նա:

Մեր այն դիտարկմանը, թե ստացվում է, որ հիմնական նպատակը շահույթ ստանալն է, բնապահպանը պատասխանեց, որ մեր վերջին կառավարության ամբողջ գործունեությունն ուղղված է ինչ–որ անհասկանալի ներդրումներ և շահույթներ ստանալուն՝ ուրիշ ամեն ինչի վրա աչք փակելով ու անտեսելով:

  Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: