ԼՂ հարցն ու Թուրքիայի նեոօսմանական ձգտումները. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Իսլամաբադում կայացած Տնտեսական համագործակցության կազմակերպության (ՏՀԿ) և Իսլամական համագործակցության կազմակերպության (ԻՀԿ) համաժողովի շրջանակներում տեղի է ունեցել Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահների հանդիպումը: Ըստ ադրբեջանական մամուլի` հանդիպման ընթացքում կողմերն անդրադարձել են երկկողմ կարևորություն ունեցող մի շարք հարցերի: Պետք է ենթադրել, որ Ալիևի ու Էրդողանի ուշադրության կենտրոնում եղել է նաև ԼՂ հակամարտության կարգավորման խնդիրը` փետրվարի 25–ի դեպքերից հետո այդ զույգը պայմանավորվել էր շուտափույթ հանդիպել:
Թե կողմերը կոնկրետ ինչ են պայմանավորվել, դժվար է ասել: Բայց համաժողովի շրջանակներում Թուրքիայի նախագահը ներկաներին կոչ է արել «վճռականություն դրսևորել ԼՂ հակամարտության կարգավորման հարցում»: Ըստ նրա` «այդ կոնֆլիկտը առկա է ավելի քան 20 տարի, բայց դեռևս լուծված չէ: Ուստի անհրաժեշտ է այդ հարցը բարձրացնել յուրաքանչյուր միջազգային հարթակում»: Ավելի վաղ, Էրդողանի խորհրդական Յալչին Տոպչուն հանդես էր եկել կոչով «հայ–ադրբեջանական պատերազմը դարձնելու օրակարգ երկու միլիարդ մահեմադականից յուրաքնաչյուրի համար»: Համաժողովի հարթակը հակահայկական քարզչության համար օգտագործելուց չի խուսափել նաև Ադրբեջանի նախագահը: Քանի որ Հայաստանը չի կատարում ՄԱԿ ԱԽ–ի բանաձևերը, ապա, ըստ Ալիևի, միջազգային կառույցները պետք է շրջափակումներ կիրառեն Հայաստանի դեմ:
Այն, որ Բաքուն և Անկարան հնարավոր բոլոր առիթներն օգտագործում են ԼՂ հարցը իսլամական աշխարհի ընդհանուր օրակարգ դարձնելու համար, վաղուց գաղտնիք չէ: Դա ոչ միայն փորձ է խնդիրը տեղափոխելու կրոնական, քաղաքակրթական հարթություն, այլև փոխելու հակամարտության կարգավորման գործող ձևաչափը կամ գոնե դրան այլընտրանք ստեղծելու: Բայց իսլամական աշխարհի ոչ բոլոր ներկայացուցիչներն են, որ ոգևորվում են այդ հեռանկարով: Ու խնդիրը միայն այդ երկրների` հայամետ դիրքորոշումը, այդ հարցում չեցոքություն պահելու կամ էլ ինչ–որ առումով Արևմուտքին չհակադրվելու ցանկությունը չէ:
Վերջին շրջանում Թուրքիան փորձում է իրացնել խալիֆայական իր ձգտումները` հիմնված նեոօսմանիզմի դոկտրինի վրա: Շուտով այդ երկրում տեղի է ունենալու սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվե, որի նպատակն է երկիրը դարձնել նախագահական: Շատ փորձագետների և հենց թուրքական ընդդիմության կարծիքով` այն միտված է երկրում խալիֆայության վերականգնմանը, կրոնական բաղադրիչի ուժեղացմանը: Հաջորդ քայլը` Թուրքիան ցանկանում է, որ ստեղծվի մահմեդական աշխարհի գերագույն հոգևոր իշխանություն` ի դեմս ԻՀԿ–ի ղեկավարի: Երրորդ` ԻՀԿ–ն պետք է հանդես գա որպես իսլամական աշխարհի ամենաազդեցիկ միջազգային կազմակերպություն, որը կկարողանա հանդես գալ որպես գլոբալ մակարդակի վերազգային քաղաքական խաղացող: Ու այս ամենը, բնականաբար, Թուրքիայի գլխավորությամբ:
Բայց արդյո՞ք այդ հեռանկարը դուր է գալիս իսլամական աշխարհին կամ գոնե ԻՀԿ–ի անդամ երկրներին: Այդ կազմակերպության առնվազն երկու անդամ` Ղազախստանն ու Իրանը հենց իրենք ունեն նման հավակնություն` դառնալու մահմեդական աշխարհի առաջնորդներ: Բացի այդ, կրոնական նույնությունը դեռևս հիմք և երաշխիք չէ, որ այդ երկրների քաղաքական շահերն ու հետաքրքրությունները համընկնում են: Կոնկրետ այս պահին մահմեդական տարբեր երկրներ տարբեր դիրքորոշումներ ունեն Սիրիայի հարցով, ընդհանրապես Մերձավոր արևելքում տիրող վիճակի վերաբերյալ: Շահերի բախումն ակնհայտ է Իրանի և նրա շուրջ ստեղծված աշխարհաքաղաքական իրադրության առնչությամբ: Մյուս կողմից, կոնկրետ Ադրբեջանի դեպքում, Իսրայելի հետ նրա համագործակցությունը այնքան էլ միանշանակ չի ընդունվում:
Թերևս սրանք են պատճառները, որ ԼՂ հարցը մահմեդական աշխարհի ընդհանուր օրակարգ դարձնելու Թուրքիայի ու Ադրբեջանի ջանքերը այդպես էլ արդյունք չեն տալիս: Ու դժվար էլ տան:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
Փաշինյանը չկարողացավ ստանալ քվեների 50%-ը՝ բոլոր խախտումներով հանդերձ․ Ավետիք Չալաբյան
Որպես պատասխանատու քաղաքական ուժ տեր ենք և հաշվետու մեզ վստահված քվեների համար․ Մարիաննա Ղահրամանյան
Հասարակությունը հաշտ չէ ստեղծված իրավիճակի հետ․ Ատոմ Մխիթարյան
Փաշինյանի հակառուսական քաղաքականության պատճառով Ռուսաստանն այլևս չի ընդումում մթերք․ հարցում
Ավետիքը պինդ է, նա գիտի՝ ինչի համար է պայքարում. Ցոլակ Ակոպյան
Սամվել Կարապետյանի ընկերությունների շրջանառությունը Հայաստանի հետ ավելի շատ է, քան ամբողջ Հայաստանի ...
Գործի են դրել ահաբեկումների մամլիչը, փորձում են խուճապ առաջացնել ընդդիմադիր դաշտում. Արեգ Սավգուլյան
Սենատում կրած իր պարտությունը նախագահ Թրամփը վերածեց հաղթանակի․ Արտակ Զաքարյան
«Քրիստոնեական համերաշխություն» միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունը խոր մտահոգություն է հայտնու...
Արտաշատում մսամթերքի արտադրամասի գործունեություն է կասեցվել
