Երևանյան ընտրողները կոնսերվատիվ են. քաղաքացին փնտրենք մարզերում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է մշակութաբան, արվեստի քննադատ Վարդան Ջալոյանը

– Պարոն Ջալոյան, այս ընտրություններն իրենց որակական հատկանիշներով, ընթացքով նոր իրավիճա՞կ են մեր երկրում:

– Այո: Իհարկե, ոչ մի ընտրություն նման չի լինում նախորդներին, որովհետև փոխվում է և սոցիալական վիճակը, փոխվում է և մշակութային վիճակը, փոխվում են և ներքին ու արտաքին քաղաքական վիճակները: Այս առումով այս ընտրությունները պետք է ասել, կատարում է որոշակի կոնվերգենցիա:
Այսինքն` նրա առանձնահատկությունն այն է, որ առաջատար քաղաքական ուժերի մոտեցումները շատ մոտիկ են իրար` կոնվերգենտ են: Այս առումով կարող ենք ասել, որ սա ավելի շուտ քաղաքական ուժերի միջև համաձայնությունների ընտրություններ են: Ի տարբերություն նախորդ ընտրությունների, որտեղ զանգվածների` ժողովրդի մոբիլիզացիան կարևոր դեր էր կատարում:

– Իսկ գաղափարների այդ մոտիկությունն ունի օբյեկտի՞վ հիմք. դա ա՞յն է, ինչ այսօր անհրաժեշտ է մեր երկրին:

հիմք. դա ա՞յն է, ինչ այսօր անհրաժեշտ է մեր երկրին:
– Իրականում այս ամենը զուտ երևանյան երևույթ է: Իսկ ընտրողների կեսից ավելին գտնվում է Երևանում: Ի տարբերություն այլ երկրների, որտեղ մայրաքաղաքը բնակչության այդքան մեծ բաժին չունի: Եվ եթե նկատել եք, Երևանում ընտրողները շատ ավելի կոնսերվատիվ են, քան, ասենք, Գյումրիում և Վանաձորում են կամ մյուս համայնքներում են: Իսկ ընտրությունների ճակատագիրը Երևանում է որոշվում: Ուստի շատ կարևոր է հասկանալ, թե ինչպիսի՞ն է երևանյան ընտրողը:
Եթե հիշում եք` Վրաստանում, Ուկրաինայում, կամ ուրիշ երկրում մայրաքաղաքն ավելի ուժեղ քաղաքացիական հասարակություն ունի մյուս բնակավայրերի համեմատությամբ: Հայաստանում հակառակն է. մեր երկրում մայրաքաղաքի քաղաքացիական հասարակությունն ավելի թույլ է:
– Բայց ինչո՞ւ է այդպես, ինչո՞ւ է Երևանն ավելի կոնսերվատիվ, երբ թվում է, թե պետք է հակառակը լիներ, քանզի այստեղ է կենտրոնացած ժողովրդի ինտելեկտուալ, ստեղծագործող մասը:

– Ցավոք սրտի, մեր մտավորականությունը` համալսարանի դասախոսները, թատերական գործիչները, դերասանները և այլն, կոնֆորմիստ են, հարմարվում են բոլոր տեսակի իշխանություններին: Իսկ, օրինակ, ովքե՞ր պետք է առաջնորդեն ուսանողներին: Իհարկե` դասախոսները: Իսկ եթե դասախոսները լոյալ են իշխանությունների հանդեպ, ուրեմն մայրաքաղաքի քաղաքացիական հասարակության կորիզը` ուսանողները, կլինեն պասիվ:

- Այլ առանձնահատկություններ ևս կան: Հայաստանում շատ մեծ է, օրինակ, Վանաձորի և Երևանի միջև եղած մեկ շնչին ընկնող եկամտի տարբերությունը: Երևանը երկու անգամ գերազանցում է Վանաձորին կամ Գյումրիին այդ առումով:
Ուստի կարող ենք ասել, որ եթե Վանաձորում և Գյումրիում բուրժուազիան հեղափոխական է, ապա Երևանը հեղափոխական չէ. վախկոտ է, համաձայնությունների գնացող է:

– Իսկ սա դեգրադացիոն վիճակ չէ՞ երկրի համար:

– Կոռուպցիոն երևույթ է: Օրինակ բերեմ քաղաքապետի նախորդ ընտրությունները, երբ երևանցիների մեծ մասն ընտրեց Տարոն Մարգարյանին: Հնարավոր է մի 10–15 տոկոս խախտումներ եղած լինեին: Բայց ընտրեցին, չէ՞, Տարոն Մարգարյանին: Սա նշանակում է, որ մարդիկ, որոնք տնտեսական ազդեցություն ունեն, կոռումպացված են: Իսկ Երևանը ստանում է պատվերների մեծ մասը: Նշանակում է այս մարդիկ ունեն կորցնելու ինչ որ բան:
Այնպես որ, նորից եմ ասում` երևանյան մտավորականությունը շատ կոռումպացված է: Երևանյան միջին բուրժուազիան, չեմ խոսում օլիգարխների` խոշոր բուրժուազիայի մասին, կրկին կոռումպացված է: Եվ այստեղ տնտեսավարման պայմաններն անհամեմատ ավելի լավ են, քան մարզերում են: Ուստիև Երևանում մտավորականներն ու միջին խավն ունեն կորցնելու բան: Մարզերում էլ, քանի որ պայմանները վատ են, ունեն մի բան, ինչի համար պայքարում են:
Սա է պատճառը, որ Երևանում բողոքի լուրջ ակցիաներ տեղի չեն ունենում: Իսկ ինչ էլ որ տեղի է ունենում, կազմակերպիչներն անպայման նշում են, որ իրենց ակցիան քաղաքական բնույթ չունի, ուղղված չէ իշխանությունների դեմ և այլն, և այլն: Եվ, ըստ էության, շատ հաճախ այդ պայքարը նրա համար է, որպեսզի ավելի արտոնություններ տրվեն հենց երևանցիներին:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: