Մամեդյարովն ու Մեծամորի ԱԷԿ–ը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ադրբեջանը ոչ մի առիթ բաց չի թողնում Հայաստանի վրա քաղաքական ճնշում գործադրելու: Վերջին օրերին սահմանագծում ռազմական գործողությունների սրացումը, Լապշինի գործը քիչ էին, հիմա էլ Բաքուն որոշել է խոսել Մեծամորի ատոմակայանի վտանգավորության մասին:
Երեկ այդ երկրի ԱԳ ղեկավար Էլմար Մամեդյարովը հայտարարել է, թե իբր Մեծամորի ատոմակայանը սպառնալիք է: «Այն շատ հնացած է, Չեռնոբիլի տարբերակն է: Բարեբախտաբար, «Ռոսատոմը» լրացուցիչ գումարներ է տալիս: Բայց միևնույն է, այդ ԱԷԿ–ն իր դարն ապրել է: Եթե Աստված չտա, մի բան պատահի, կտուժեն բոլորը, ոչ միայն Հայաստանը»,– РИА Новости–ին տված հարցազրույցում ասել է նա:
Ընդհանրապես, Ադրբեջանը պարբերաբար բարձրացնում է ատոմակայանի հարցը: Անցած տարվա մայիսին էլ Իլհամ Ալիևն էր հայտարարել, որ Մեծամորի ատոմակայանն սպառնալիք է ողջ տարածաշրջանի համար: «Կա տեղեկատվություն այն մասին, որ Հայաստանն ապօրինաբար օգտագործում է այդ կայանի միջուկային թափոնները»,– ասել էր նա Ստամբուլ այցի ընթացքում: «Հայաստանի խորհրդարանի անդամները, քաղաքական գործիչները հայտարարել են, որ ունեն միջուկային զենք` «կեղտոտ ռումբ»: Միջազգային հանրությունը պետք է արձագանքի: Հայաստանի միջուկային սպառնալիքը պետք է չեզոքացվի»,– ասել էր նա:
Դեռ այն ժամանակ ռուս ռազմական փորձագետ Պավել Ֆելգենհաուերը նշել էր, որ այդ տիպի ԱԷԿ–ում ատոմային ռումբ պատրաստելը չափազանց դժվար է, սակայն ԱԷԿ–ի թափոններից «կեղտոտ ռումբ» պատրաստելը տեսականորեն հնարավոր է: «Բայց դա այնքան էլ հեշտ բան չէ, ու անհասկանալի է, թե հայերի ինչին է պետք»,– ասել էր փորձագետը:
Մեկ այլ ռուս փորձագետ, ՌԴ Միջուկային ընկերության անդամ, ՌԴ ատոմային էներգիայի նախկին փոխնախարար Բուլատ Նիգմատուլինն անդրադարձել է Ադրբեջանի հայտարարություններին: «Այս կամ այն կայանի վտանգավորությունն ապացուցելու համար անհրաժեշտ է անցկացնել լրջագույն հետազոտական աշխատանք, ինչը կարող է անգամ տարիներ տևել: Իսկ քանի որ նման աշխատանքներ չեն իրականացվել, ուստի նման պնդումները ոչ այլ ինչ են, եթե ոչ քաղաքական մերկապարանոց հայտարարություններ»,– ասել է նա:
Մեր կողմից հավելենք, որ իր հայտարարության մեջ Մամեդյարովը ճիշտ համեմատություն չի անում Չեռնոբիլի հետ, քանի որ Չեռնոբիլի ԱԷԿ–ում տեղադրված էր РБМК–1000 տիպի ռեակտոր, իսկ հայկական ԱԷԿ–ում տեղակայված է իր տեսակով միանգամայն տարբեր` ВВЭР–440 տիպի ռեակտոր:
Հաջորդը: ՄԱԳԱՏԷ–ն Մեծամորի ատոմակայանի աշխատանքների և անվտանգության նկատմամբ ոչ մի բողոք չունի: Դեռ 15 տարի առաջ Հայաստանն ու Ռուսաստանը լուրջ վերանորոգում են անցկացրել, և այժմ ԱԷԿ–ն աշխատում է նորմալ ռեժիմով:
«Ռոսատոմի» փորձագետների հետ համատեղ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել ԱԷԿ–ի շահագործման ժամկետը ևս 10 տարով` մինչև 2026 թ. երկարացնելու մասին: Ակնկալվում է, որ այդ աշխատանքները կսկսվեն այս տարվա գարնանը և կտևեն մոտ կես տարի: Երկուշաբթի օրը այդ հարցին անդրադարձել էր ՀՀ էներգետիկայի նախարարության մամուլի ծառայությունը` նշելով, որ «ընթացիկ տարում կշարունակվեն ԱԷԿ–ի երկրորդ էներգաբլոկի շահագործման նախագծային ժամկետների երկարացման աշխատանքները»: Ի դեպ, այդ նպատակով ՀՀ և ՌԴ կառավարությունները համաձայնագիր են ստորագրել, որի շրջանակներում ՀՀ կառավարությունը կստանա 270 մլն դոլարի վարկ և 30 մլն դոլարի դրամաշնորհ:

 Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: