Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ չե՞ն լինի

ԱԺ պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարում է, որ իր վարչապետ ընտրվելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում պետք է տեղի ունենան արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ: Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ նախատեսվում է Ազգային ժողովի արձակման և հետևաբար արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացման երկու դեպք՝ երբ Ազգային ժողովը չի կարողանում ընտրել վարչապետ, և երկրորդ՝ երբ Ազգային ժողովը չի հաստատում կառավարության ծրագիրը: Երկու դեպքում էլ խորհրդարանը արձակվում է իրավունքի ուժով:

Հիմա մի պահ պատկերացնենք, թե քաղաքական ինչ կոնֆիգուրացիայի դեպքում է հնարավոր, որ Նիկոլ Փաշինյանին ներկա խորհրդարանը ընտրի վարչապետ: Նիկոլ Փաշինյանին վարչապետի թեկնածու կարող է առաջադրել «Ելք» խմբակցությունը, որը խորհրդարանում ունի ընդամենը 9 պատգամավոր, իսկ վարչապետ ընտրելու համար անհրաժեշտ է ևս 44 պատգամավորի աջակցություն, քանի որ վարչապետի ընտրության համար անհրաժեշտ է 53 պատգամավորի կողմ քվեարկություն: Այդ 44 պատգամավորից 31-ը կարող են լինել «Ծառուկյան» դաշինքի պատգամավորները:

«Ծառուկյան» դաշինքը խորհրդարանի միակ խմբակցությունն էր, որը մինչև Սերժ Սարգսյանի հրաժարականի հրապարակումը պաշտոնապես հայտարարեց, որ միանում է համաժողովրդական շարժմանը: Ավելին՝ «Ծառուկյան» դաշինքի պատգամավորները այդ հայտարարությունից հետո Հանրապետության հրապարակում էին: Միանալով համաժողովրդական շարժմանը՝ «Ծառուկյան» դաշինքը իր վրա է վերցրել նաև համաժողովրդական շարժման առաջնորդին պաշտպանելու գործը: Դատելով Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հարցազրույցից՝ չի բացառվում, որ «Ծառուկյան» դաշինքի որոշ ներկայացուցիչներ կարող են ներկայացված լինել ժամանակավոր կառավարությունում:

Ինչ վերաբերում է մնացած 13 պատգամավորներին, որոնք պետք են խորհրդարանական մեծամասնություն ձևավորելու համար, ապա նրանք կարող են լինել ՀՀԿ խմբակցությունից: Այն, որ ՀՀԿ-ի ներսում կարող են լինել Փաշինյանի կողմնակիցներ կասկածից վեր է: Հարցը ոչ թե այն է, որ որոշ ՀՀԿ-ականներ կարող են հաշվել, որ Փաշինյանը հաղթող թեկնածու է և բնազդով անցնեն ուժեղի կողմը: ՀՀԿ-ի ներսում կան մարդիկ, ովքեր ավելի հակված են վարչապետի պաշտոնում տեսնել Նիկոլ Փաշինյանին, քան, այսպես կոչված, իրենց կուսակցական գործընկեր Կարեն Կարապետյանին: ՀՀԿ-ականները Կարապետյանի 1,5-ամյա գործունեությունը համարում են ծայրահեղ ձախողված, և գիտեն, որ նրա վարչապետության դեպքում Հայաստանը վերածվելու է նրա ու նրա ընտանիքի անձնական սեփականության:

Եթե իսկապես ՀՀԿ-ականները քվեարկեն հօգուտ Նիկոլ Փաշինյանի վարչապետության և նաև հաստատեն նրա կառավարության ծրագիրը, ապա հաստատված ստատուս քվոն կարող է լիովին բավարարել նաև Նիկոլ Փաշինյանին, և նրան ուղղակի պետք չլինի անցկացնել արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ: Որովհետև մի կողմից կլինի խորհրդարանական մեծամասնություն՝ ի դեմս «Ելք», «Ծառուկյան» դաշինք խմբակցությունների և ՀՀԿ-ից պոկված հատվածի, և մյուս կողմից՝ խորհրդարանական ընդդիմությունն՝ ի դեմս ՀՀԿ-ի և ՀՅԴ-ի: Բացի այդ, դժվար է հասկանալ, թե ինչ հիմքով պետք է Նիկոլ Փաշինյանը լուծարի խորհրդարանը, եթե դրա համար չլինեն սահմանադրական հիմքեր: Եթե խորհրդարանում կա մեծամասնություն, որն ընտրում է վարչապետ և հաստատում այդ վարչապետի կառավարության ծրագիրը, ինչ հիմքով պետք է լուծարել խորհրդարանը: Թե՞ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ստիպելու է պատգամավորներին դեմ քվեարկել իր ներկայացրած ծրագրին, որպեսզի խորհրդարանը ինքնալուծարվի:

Առնվազն մեկ տարի նա կարող է աշխատել այդ խորհրդարանի հետ, որովհետև նույնիսկ շատ մեծ ցանկության դեպքում չեն կարող պաշտոնանկ անել վարչապետին, որովհետև գործող Սահմանադրությունն արգելում է դնել վարչապետի վստահության հարցը նրա ընտրությունից առնվազն մեկ տարվա ընթացքում: Իսկ եթե վարչապետի պաշտոնում Փաշինյանը իսկապես հաջողություն է ունենում, ապա նրան անվստահություն հայտնելը կդառնա այդ հարցը բարձրացրած ուժի համար ուղղակի ինքնասպանություն:

Այնպես որ, արտահերթ ընտրություններ կարող են և չլինել, որովհետև դրանում առանձնապես շահագրգռված չեն ո՛չ «Ծառուկյան» դաշինքը և ո՛չ էլ ՀՀԿ-ի այն հատվածը, որը պատրաստ է պաշտպանել Նիկոլ Փաշինյանի թեկնածությունը:

Մանրամասներն՝ այստեղ