Լևոն Շիրինյան. «Ժողովուրդն իր շահերը քաղաքական համակարգի փոփոխության մեջ չի տեսնում». «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
«Փաստի» հյուրն է քաղաքագետ Լևոն Շիրինյանը
– Ի՞նչ կտան առաջիկա համապետական ընտրությունները ժողովրդին:
– Ինձ թվում է, որ ժողովրդին ոչինչ էլ չեն տալու: Դա ռեժիմի փոփոխություն է, քաղաքական համակարգի փոփոխություն, բայց, ըստ էության, ռեժիմը պահպանելու նպատակ կա: Այստեղ ժողովուրդը անտարբեր է և որևէ քաղաքական գործընթացի մասնակից չէ: Իսկ երբ ժողովուրդը դրանով չի հետաքրքրվում, նշանակում է, որ նա իր շահերը այդ փոփոխության մեջ չի տեսնում: Քաղաքականության մեջ սա կոչվում է քաղաքական օտարում, սակայն քաղաքական օտարումը ՀՀ–ում ոչ մի քաղաքական կուսակցություն չի փորձում հաղթահարել: Դա կհաղթահարվեր, եթե քաղաքականությունը բխեր ժողովրդի շահերից և ոչ թե քաղաքական և տնտեսական օլիգարխիայի շահերից: Նման օտարման տևական պահպանումը սպառնալիք է դառնում պետության գոյատևման համար: Իսկ մեզ մոտ դա դրսևորվում է արտագաղթով, եթե արտագաղթ չլիներ, ապստամբություն կլիներ, բայց արտագաղթով հարցը լուծում են:
– Ըստ ձեզ այս ընտրությունները թարմություն կհաղորդե՞ն մեր քաղաքական կյանքին, թե ամեն ինչ քաղաքական նույն սցենարով կզարգանա:
– Կլինի խմբերի ուժեղ պայքար: Եթե պետությունը ուզում է խորհրդարանական դառնալ, նա պետք է ունենա կայացած, քաղաքական կառույցներ, հասուն կուսակցություններ: Բայց Հայաստանում քաղաքական կուսակցությունների շղարշի տակ գործում են շահերի խմբեր, որոնք խոսում են որպես քաղաքական կառույցներ, բայց իրականում իշխանություն են և խմբերի շահերի համար են պայքարում: Հայաստանում մանր պայքարից, մանր կռվից այն կողմ չի գնում, որովհետև մեջը նպատակ չկա, քաղաքական խնդիր չկա երկրի առջև: Կռիվ է պաշտոն ունենալու համար, բայց իրականության մեջ պատգամավորի պաշտոնը շատ քիչ մարդկանց է այլ երկրներում հետաքրքրում: Օրինակ, արվեստաբանության դոկտորը, երաժշտագետը ցանկանում է պատգամավոր դառնալ, ուրիշ երկրներում գնդակահարես՝ չի գնա: Ինչի՞ն է պետք: Բայց այս պարագայում դա նշանակում է մոտիկ լինել իշխանությանը, որպեսզի շահույթ ապահովել և արտոնյալ լինել: Դա նշանակում է, որ այդ երկիրը չզարգացող և ապագա չխոստացող իրականության մեջ է ապրում: Դրա համար այդ հարաբերությունները պիտի փոխվեն:
– Ինչպե՞ս եք պատկերացնում այդ փոփոխությունը:
– Ժամանակը, ճգնաժամը կպարտավորեցնի: Առաջին սիմպտոմը «Սասնա ծռերի» ապստամբությունն էր, մարդկանց խումբ էր, որոնք իրենց ընկալումով գտան, որ Հայաստանում պետք է ինչ–որ բան փոխել և զինված ապստամբության գնացին: Ընդհանրապես ժողովուրդները մեռնելու սովորություն չունեն՝ ժողովուրդները ճգնաժամի մեջ իրենց ճանապարհից սրբում–տանում են բոլոր նրանց, ովքեր իրենց զարգացմանը խանգարում են: Իսկ ժողովուրդներով մտահոգ երկրներում իշխանությունը ձեռնարկում է մեծ փոփոխությունների, մեծ ծրագրերի իրականացում: Այսինքն՝ պատասխանատու քաղաքական և ռազմական էլիտան, հասկանալով ստեղծված իրավիճակը՝ արմատական փոփոխությունների կուրս է վարում, ոչ թե իմիտացիա անում:
– Ընդդիմադիր որոշ ուժեր միավորվել են, համաձայնագրեր ստորագրել, արդյոք կա՞ հավանականություն, որ վերջինները 6–րդ գումարման ԱԺ–ում մեծամասնություն կկազմեն:
– Մեծամասնություն հաստատ չեն կազմի: Եղած վիճակով «Հանրապետականը», եթե արմատական ցնցումներ չլինեն, շռնդոցով նստելու է: Ես անձամբ ցանկանում եմ, որ իշխանության ընդդիմությունը, թե իրական ընդդիմությունը որոշակի տեղ զբաղեցնի խորհրդարանում, ինչը պայմանավորված է «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունով և անձամբ Գագիկ Ծառուկյանով: Ուրիշ ուժ չկա: Այս ընտրությունները նաև մարքեթինգի և մենեջմենթի հսկայական ասպարեզ են լինելու, փողի բազար է լինելու: Իսկ փող կծախսի նա, ով ունի: Այդ դեպքում «Հանրապետականը» մրցույթի մեջ պետք է մտնի նրա հետ, ով փող ունի և ժողովրդի մեջ խարիզմատիկ է: «Բարգավաճի» վերադարձը քաղաքական կյանքի պահանջ է, բայց իր լիդերով, առանց լիդերի կլինի իմիտացիա:
– Այսօրվա խորհրդարանական ուժերից որո՞նք չեն անցնի և արտախորհրդարանական ո՞ր ուժերից նման հնարավորություն կունենան:
– Գիտեմ, որ «Հանրապետականը» կանցնի, այսօրվա տվյալներով կանցնի «Բարգավաճը», իշխանությունը կօգնի «Դաշնակցությանը» կամ կաջակցի, որ անցնի, իսկ «Ելքը» կարող է ոչ միայն խորհրդարան չմտնել, այլև ելք ունենալ քաղաքական կյանքից դուրս: Նայած ինչպես իրենց պահեն, պիտի կարողանան չէ՞ ժողովրդի մոբիլիզացիա անել, բայց դա ահռելի գումարների հետ է կապված: Չափազանց լավ կլիներ, որ սոցիալիստական ուժերի համախումբ առաջանար, օրինակ՝ «Դաշնակցությունը» լիներ դրա կազմակերպիչը, ոչ թե «Հանրապետականի» բարեկամը: Այսինքն, օլիգարխիայի կուսակցության կողքին նաև աշխատավոր կուսակցություն լիներ:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
Դեմ ենք, որ լինի որևէ ուժ, որն ունենա այսօրվա պես բացարձակ իշխանություն․ Էդմոն Մարուքյան
«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության քարոզարշավը․ ուղիղ
Մերժում ենք թուլությունը, սուտն ու կեղծիքը, ընտրում ենք արժանապատիվ և ուժեղ Հայաստանը․ Ավետիք Չալաբյ...
«Պետք է կանգնեցնենք մեր երկիրը անդունդի եզրին հասցրած այս թույլ, անիմաստ իշխանությանը». Սամվել Կարապ...
Mövenpick-ը գալիս է Հայաստան
Ձեր առաջադրանքը՝ ըստ հորոսկոպի
«ԵՄ անդամակցության և դեպի Եվրոպական միություն արտահանման թեման բացարձակ սուտ է, կեղծիք». «Փաստ»
«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ուղիղ եթերը Գավառից
Ճամփորդության պլանավորում զրոյից. խորհուրդներ IDBank-ից
Վրաստանում անհայտ անձինք Հայ Առաքելական և Ուղղափառ եկեղեցու սրբապատկերները նետել են աղբամանի մոտ
