ՃՈ–ն հակառակ կողմից է սկսում գործընթացը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՀՀ ոստիկանությունը օրերս հաղորդագրություն տարածեց այն մասին, որ փետրվարի 8–ից կկիրառի շարժական լուսանկարահանող–արագաչափ սարք, պատճառ բերելով, որ 2018 թ. ՀՀ–ում տեղի ունեցած ծանր հետևանքներով ճանապարհատրանսպորտային պատահարների հիմնական պատճառներից մեկը արագության ռեժիմի խախտումներն են:

Ճանապարհային ոստիկանության այս որոշման կապակցությամբ ինչ են կարծում վարորդների իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող «Վարորդի ընկեր» ՀԿ–ում, փորձեցինք պարզել կազմակերպության համահիմնադիր Սերգեյ Ղահրամանյանից:

– Ոստիկանությունը պատրաստվում է գործարկել շարժական լուսանկարահանող արագաչափեր: Նման անհրաժեշտություն, ըստ Ձեզ, կա՞:

– Կարծում եմ՝ կա, բայց դա լուծում չէ մեր իրադրությունում: Այժմ մենք ունենք մի անկառավարելի երթևեկություն, որի մեղավորության առյուծի բաժինը ՃՈ–ն է, իսկ որպես հետևանք մեղավորությունը փոխանցվում է տարիներ շարունակ անպատասխանատու մնացած և օրենքից դուրս, ինչպես նաև անգիտակցաբար ղեկին հայտնված վարորդներին: Իսկ ՃՈ–ն ինչպես միշտ հակառակ կողմից է սկսում գործընթացը: Ճանապարհները, երթևեկությունը, նշանները, լուսացույցերը, գծանշումները կարգավորելու ու հետո միայն տուգանելու փոխարեն, սկսել է միանգամից տուգանելուց: Սա շատ չնչին չափով զգոնության կոչ է նաև վարորդներին, բայց մեծ հաշվով շատ բան չի փոխվի: Կան շատ քիչ թվով կարգապահ վարորդներ, ի պատիվ որոնց պետք է նշեմ, որ կապ չունի իրենց համար կա տեսախցիկ, թե՝ ոչ, իրենք երթևեկում են օրենքով և կանոններով, բայց մեծամասնության համար կրկին ոչ մի ազդեցություն չի ունենա:

– Ինչ եք կարծում՝ նոր շարժական արագաչափերի կիրառման պատճառը ո՞րն է: Արդյոք արժանահավատ է ՃՈ հայտարարությունը, թե դա արվում է ճանապարհային վթարները կանխելու համար:

– ՃՈ–ն մեխանիզմը սկսել է հակառակ կողմից, և այդ պարագայում միայն վարորդների դժգոհությանն է արժանանում: Ընդհանուր առմամբ տեսա/լուսանկարահանող սարքերի ներդրման ժամանակից անցել է մոտ 8 տարի: Սկզբում որոշակի դրական տեղաշարժ կար այդ առումով, վթարների հետևանքով զոհերի քանակը գնալով նվազում էր, բայց նախորդ տարին և այս տարվա հունվար ամիսն ապացուցեցին, որ ամենևին էլ երթևեկությունը չի կարգավորվում և գնալով ավելի է վատանում:

– Այս լրացուցիչ արագաչափերի կիրառումը ի՞նչ նոր խնդիրներ կարող է ստեղծել վարորդների համար, և մի՞թե արագության սիրահարներին կարող է զգոնացնել:

– Արագության սիրահարներին ոչինչ չի զգոնացնի, բացի վարորդականից զրկումը կամ ավելի կոշտ պատասխանատվությունը, իսկ խնդիրներ չի ստեղծի: Եվրոպական զարգացած քաղաքներում էլ կան խախտումներ անող, բայց տոկոսային առումով աննշան են: 100–ից առավելագույնը 2–5 վարորդ են վատ պահում իրենց երթևեկության մեջ և հեշտ է գտնել և պատժել նրանց: Նրանց պատճառով տեղի ՃՈ–ը բոլոր փողոցներում տեսախցիկներ չի տեղադրում, իսկ մեր մոտ 100–ից 70–ը չգիտակցված են մեքենա վարում, և փաստացի իրենց տուգանելու համար մնացած 30–ն էլ են պարբերաբար տուժում:

Ամեն դեպքում այս լրացուցիչ արագաչափերով ՃՈ–ն որևէ այլ հարց չի լուծում, քան ֆինանսական, քանի որ նույնիսկ զգոնության կոչի դեպքում արձագանքում են այն վարորդները, որոնք մշտապես լինելով կարգապահ վարորդ և քաղաքացի, օրենքների ու կանոնների շրջանակներում են մեքենա վարում:

– Իրականում ճանապարհին տեղի ունեցող վթարների կանխման համար ի՞նչ մեխանիզմ կարելի էր մշակել, որն ավելի արդյունավետ կլիներ և մարդկանց գրպաններից կախված չլիներ:

– Նախ այդ մեխանիզմը պետք է սկսել դպրոցներից՝ երթևեկության և մեքենա վարելու տարրական գիտելիքներ սովորեցնելով, վերջում հնարավորություն տալով աշակերտներին բարձր դասարաններում քննություն հանձնել: Պետք է փոխվի քննական մեթոդը, ավելի խորը և լայնածավալ գիտելիքներ ստուգվեն, բացառվի կոռուպցիան, ինչն անհնարին է թվում, բայց վստահ եմ՝ մեծ ցանկության դեպքում հնարավոր է: Այնուհետև պետք է փոխել տուգանման մեթոդն ու ձևերը, ոստիկանությունը ևս բավականին անելիքներ ունի, ապօրինի տուգանած տեսուչները ևս պետք է պատասխանատվություն կրեն, իսկ հաճախակի խախտումներ իրականացնողները պետք է զրկվեն վարորդականից, կրկին քննություն տան: Երբ խախտում իրականացնողը որևէ վտանգ չի զգում վարորդական իրավունքից զրկվելու համար, անում է այն՝ ինչ ուզում է: Վերջին դեպքերից հետո նաև հասկացանք, որ կարող են նույնիսկ առանց վարորդականի վարել և կրկին մնալ անպատիժ:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում