Շահեն Պետրոսյան. «Բաց երկնքի քաղաքականությունը» բլեֆ էր». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է Կառավարությանն առընթեր քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության նախկին պետ Շահեն Պետրոսյանը

– Պարո՛ն Պետրոսյան, Ազգային ժողովում փոխվարչապետ Վաչե Գաբրիելյանը հայտարարեց, որ «բաց երկնքի քաղաքականությունը» բերել է ավելի մատչելի ու ավելի շատ թռիչքների: Որքանո՞վ եք կիսում գնահատականը: Գրեթե 4 տարիների ընթացքում ի՞նչ արդյունք ունենք:

– Առ ոչինչ է, երբ պաշտոնական տվյալներով հայտարարում են, թե ուղևորահոսքը մեծացել է: Իրականում աշխարհի բոլոր օդանավակայաններում կա այդ միտումը, և ՀՀ–ն ևս բացառություն չէ: Իսկ «բաց երկնքի քաղաքականությունը» տվեց այն, որ մենք արդեն ավիացիա չունենք: «Բաց երկնքի քաղաքականությունը» բլեֆ էր:

Իրական զարգացում ունենալու համար չպետք է վերացնեին «Հայկական ավիաուղիները»: Դրանից հետո ստեղծվեց «Արմավիան», որը թյուրիմացություն էր: Այն «Հայկական ավիաուղիներ»–ի բեկորների վրա ստեղծվեց: Ոչ մի լումա չներդնելով՝ տիրացան «Հայկական ավիաուղիներ»–ի շուկային: Արհեստականորեն սնանկացրեցին, դրեցին մասնավորեցման ծրագրի մեջ ու «վարի» տվեցին: Իսկ ընկերությունն ամենաքիչն արժեր 100 միլիոն դոլար: Այն պետական ընկերություն էր, մենք մեծ ներդրումներ էինք արել, որ այդ շուկան ունենանք: Ամեն մի չվերթ գործարկելուց առաջ միլիոններ ենք ծախսել, մեծ վնասներ կրելով՝ ակնկալել ենք, որ մեծ եկամուտներ կունենանք: Իսկ այդ ակնկալիքն իրենք են տարել: «Արմավիան» այդպես էլ պետք է վերանար, որովհետև մի «ключник»–ի նշանակեցին, ով ավիրում էր հայկական ավիացիան:

Հետո ստեղծվեց «Էյր Արմենիան»: Երբ վերջապես հայկական ընկերություն ստեղծվեց, անմիջապես «բաց երկնքի քաղաքականություն» մտցրեցին: Իսկ օգտվեց, իհարկե, ռուսական ընկերությունը: Մեր շուկան հանձնեցին «Աէրոֆլոտ»–ին: Ցավոք, միայն ավիացիայի ոլորտը չէ այդ վիճակում:

Տոմսերի բարձր գները ևս այդ մոնոպոլիայի համատեքստում են դիտարկվում: Հիմա ռուսական ընկերություններն են թելադրում տոմսերի գները: Բացի «Աէրոֆլոտ»–ից, այստեղ նաև 7–8 ընկերություն կա, բայց դրանք հիմնականում «Աէրոֆլոտ»–ի դուստր ընկերություններն են: Մեծ հաշվով՝ «Աէրոֆլոտ»–ն է թելադրողը: «Էյր Ֆրանս»–ն ու «Ավստրիական ավիաուղիներ»–ն էլ հետ չեն մնում. «Եթե դուք վճարունակ եք՝ մենք էլ բարձր գներ կսահմանենք»:

Բացի այդ՝ «Զվարթնոց» օդանավակայանում շատ թանկ են սպասարկման գները: Իրենք ասում են, թե գները համեմատելի են միջազգային հայտնի օդանավակայանների գների հետ: Իհարկե, կարող են բարձրացնել գները, բայց միայն այն դեպքում, երբ կդառնան այնպիսին, ինչպիսին միջազգային օդանավակայաններն են: Այս ամենին գումարվում է օդի հարկը, որն արժե 10 հազար դրամ: Սա էլ էր Ռոբերտ Քոչարյանի ֆիսկալ քաղաքականության արգասիքը: Խնդիր է նաև նավթի գինը, ինչն ևս մենաշնորհային է: Ներկրողները բերում են X գնով, իսկ օդանավակայանը 2X գնով այն վաճառում է ավիաընկերություններին:

– Ավիացիայի ոլորտում հաճախ է Վրաստանը որպես լավ օրինակ ներկայացվում: Խոսելով Հայաստանի ձախողումների ու Վրաստանի հաջողությունների մասին, ոլորտի պատասխանատուները այլ կարծիք են հայտնում: Ըստ նրանց՝ պատճառն այն է, որ Վրաստանն ավելի շուտ է անցել «բաց երկնքի քաղաքականությանը», քան մենք: Ժամանակը արդյունք կտա՞:

– Նախ՝ իրենք միանգամից չեն անցել այդ քաղաքականությանը: Նրանք նախապատրաստվել են, և մինչ անցնելն այդ քաղաքականությանը, ստեղծել են իրենց սեփական ավիաընկերությունը, որի համար երկինքը ևս բաց է: Այսինքն՝ միակողմանի չի եղել այդ անցումը: Նույնը նաև Ուկրաինայում է: Ամբողջ Եվրոպայում «բաց երկնքի քաղաքականություն» է՝ բոլոր եվրոպական երկրները ստորագրել են դա: Իսկ Հայաստանը միակողմանի է արել՝ «էստի համեցեք» սկզբունքով, ինչի հետևանքով իր շուկան տվել է օտարներին: Բացի այդ՝ այդքան խոսում էին լոուքոստերների մասին: Ինչո՞ւ ոչ մի լոուքոստեր ընկերություն այդպես էլ չեկավ, որովհետև «Աէրոֆլոտ»–ը թույլ չի տա: Ամբողջ քաղաքականությունը ռուսների ձեռքում է: Ինչպես թույլ չեն տա Իրանից գազ բերել, այնպես էլ թույլ չեն տա, որ եվրոպական լոուքոստերները ավիափոխադրումներ իրականացնեն ՀՀ–ում: Մեծ հաշվով՝ ավիացիայի իրավիճակը համահունչ է երկրի վիճակին:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում